FANUC Serisi 0i Mate-TB (CNC Torna) Eksiksiz Endüstriyel Operatör Başvuru Kılavuzu
ÖNEMLİ UYARI VE GÜVENLİK NOTU: Bu dökümantasyon, torna tezgahlarında kullanılan FANUC Serisi 0i Mate-TB kontrol ünitesinin genel ve gelişmiş fonksiyonlarının eksiksiz bir açıklamasıdır. Standart, özel ve isteğe bağlı (opsiyonel) fonksiyonlar makine modelinden diğerine veya üreticiye (OEM) göre değişiklik gösterebilir. Bu kılavuzda açıkça "yapılabilir" olarak tanımlanmayan tüm işlemlerin "kesinlikle mümkün olmadığı" varsayılmalıdır. Herhangi bir parametre veya program değişikliği öncesinde makine üreticinizin orijinal teknik dökümanlarını kontrol ediniz.
BÖLÜM 1: CNC TORNA KONTROL PANELİ YAPISI VE ÇALIŞMA MODLARI
CNC torna tezgahının güvenli ve verimli yönetimi, MDI tuş takımındaki fonksiyonların ve panel üzerindeki operasyon modlarının eksiksiz bilinmesini gerektirir.
1.1. MDI Klavye Fonksiyonları
- POS (Position): Takımın o andaki konum koordinatlarını gösterir. Ekran; Mutlak (Absolute - G90 parça sıfırına göre), Bağıl (Relative - U ve W eksensel artışlarına göre), Makine (Machine - Tezgahın kendi mekanik sıfırına göre) ve Kalan Yol (Distance to go - İlgili satırda hedefe kalan mesafe) olmak üzere 4 ana koordinat sistemini içerir.
- PROG (Program): Aktif NC program kodunu görüntüler. EDIT modunda program düzenlemeye, MDI modunda ise tek satırlık komut girişine olanak tanır.
- OFFSET/SETTING: Takım aşınma (wear) ve geometri (geometry) ofset değerlerinin, parça sıfır noktalarının (G54-G59) ve kullanıcı parametre ayarlarının girildiği kritik ana ekrandır.
- SYSTEM: Servo sürücü teşhisleri, iplik (spindle) parametreleri, PMC merdiven (ladder) diyagramları ve sistem parametre yedekleme pencerelerini açar.
- MESSAGE: Tezgahın donanımsal veya yazılımsal alarmlarını, hata kodlarını ve alarm geçmişini listeler.
1.2. Torna Operasyon ve Çalışma Modları (Operation Modes)
- MEM (Memory): Hafızada yer alan parça programlarının otomatik olarak, tazyikli soğutma sıvısı ve iş mili dönüşü eşliğinde kesintisiz yürütüldüğü ana üretim modudur.
- EDIT: Yeni bir torna programı yazma (
O0001), hatalı satırları silme (DELETE), yeni kod ekleme (INSERT) veya değiştirme (ALTER) işlemlerinin yapıldığı moddur. - MDI (Manual Data Input): Kalıcı hafızaya alınmayan, anlık yürütülecek komutlar için kullanılır. (Örn: Aynayı 1000 devirde döndürmek için
G97 S1000 M03;yazılıp Cycle Start tuşuna basılır). - JOG (Manuel İlerleme): Eksen yön butonları (+X, -X, +Z, -Z) yardımıyla taretin manuel olarak hareket ettirilmesi modudur.
- MPG / HANDLE (El Tekeri): Elektronik el tekeri modudur. Özellikle parça sıfırlama ve takımı parçaya yaklaştırma esnasında ×1, ×10, ×100 mikron hassasiyet kademeleriyle eksenleri manuel yürütür.
- REF (ZRN - Zero Return): Taretin ve eksenlerin tezgahın mekanik başlangıç (referans) noktasına gönderildiği moddur. Güvenli takım değişimi ve açılış sıfırlaması için hayati önem taşır.
BÖLÜM 2: EKSİKSİZ CNC TORNA G-KODU VE M-KODU REFERANS LİSTELERİ
2.1. FANUC 0i Mate-TB Standart G Kodları Grubu
| G-Kodu | Grup | İşlevi ve Açıklaması |
|---|---|---|
| G00 | 01 | Hızlı Konumlandırma (Rapid Traverse - Talaş kaldırmadan en yüksek hızda hareket) |
| G01 | 01 | Doğrusal İnterpolasyon (Linear Interpolation - Belirlenen F ilerlemesiyle talaş kaldırma) |
| G02 | 01 | Saat Yönünde (CW) Dairesel İnterpolasyon (Radyüs ve kavis işlemleri için) |
| G03 | 01 | Saat Yönünün Tersine (CCW) Dairesel İnterpolasyon |
| G04 | 00 | Bekleme (Dwell - Kanal diplerinde veya fatura sonlarında saniye/devir cinsinden duraklama) |
| G10 | 00 | Programlanabilir Veri Girişi (Program içinden parametre veya ofset değiştirme) |
| G18 | 02 | ZX Düzlem Seçimi (CNC Torna standart çalışma düzlemidir) |
| G20 | 06 | İnç Ölçü Sistemi Girişi |
| G21 | 06 | Metrik (mm) Ölçü Sistemi Girişi (Türkiye standart endüstri formatı) |
| G28 | 00 | Referans Noktasına Otomatik Dönüş (Home Pozisyonu) |
| G30 | 00 | 2., 3. veya 4. Referans Noktasına Dönüş (Genellikle otomatik parça yakalama için) |
| G32 | 01 | Standart Eş Adımlı Diş Çekme (Tekli paso hareketleri için kullanılır) |
| G40 | 07 | Takım Uç Radyüs Telafisi İptali |
| G41 | 07 | Takım Uç Radyüs Telafisi - Sol (İlerleme yönünün soluna ötelenme) |
| G42 | 07 | Takım Uç Radyüs Telafisi - Sağ (İlerleme yönünün sağına ötelenme) |
| G50 | 11 | Maksimum İş Mili Devri Sınırlama / Koordinat Sistemi Ayarlama |
| G54 | 14 | 1. İş Parçası Koordinat Sistemi Sıfırı |
| G55 - G59 | 14 | 2.'den 6.'ya Kadar İş Parçası Koordinat Sistemi Sıfır Noktaları |
| G70 | 00 | Finiş Tornalama Çevrimi (G71, G72, G73 kaba boşaltmalarından sonra finiş pasosu) |
| G71 | 00 | Boyuna Dış Çap / İç Çap Kaba Tornalama Çevrimi |
| G72 | 00 | Alın (Enine) Kaba Tornalama Çevrimi |
| G73 | 00 | Profil Tekrarlama Çevrimi (Döküm veya dövme parçaların kaba boşaltılması için) |
| G74 | 00 | Eksensel Delik Delme / Alın Kanal Açma Çevrimi (Gagalayarak delme/kanal) |
| G75 | 00 | Radyal (Dış Çap) Kanal Açma ve Kesme Çevrimi |
| G76 | 00 | Çoklu Paso İle Otomatik Diş Çekme Çevrimi (Gelişmiş hatve ve paso yönetimi) |
| G90 | 01 | Tekli Paso Dış Çap / İç Çap Tornalama Çevrimi |
| G92 | 01 | Tekli Paso Diş Çekme Çevrimi |
| G94 | 01 | Tekli Paso Alın Tornalama Çevrimi |
| G96 | 13 | Sabit Yüzey Hızı Kontrolü Aktif (CSS ON - Çap küçüldükçe devir otomatik artar) |
| G97 | 13 | Sabit Devir Kontrolü (CSS OFF - İş mili çap fark etmeksizin sabit devirde döner) |
| G98 | 05 | Dakika Başına İlerleme Modu (mm/dak) |
| G99 | 05 | Devir Başına İlerleme Modu (mm/dev - Tornalamada standart kullanılan moddur) |
2.2. Çekirdek Yapı M-Kodları (Yardımcı Fonksiyonlar)
- M00 (Program Durdurma): Program akışını kesin olarak askıya alır. Aynadaki parçayı ölçmek, ters çevirmek veya talaş temizlemek için operatöre güvenli zaman yaratır.
- M01 (İsteğe Bağlı Durdurma): Paneldeki "Optional Stop" düğmesi açık ise tezgahı durdurur. Kaba tornalamadan finişe geçiş kontrollerinde sıklıkla kullanılır.
- M02 / M30 (Program Sonu): Tornalama programını bitirir, soğutma sıvısını ve dönen aynayı durdurur. İmleci otomatik olarak en başa sarar.
- M03 (İş Mili Saat Yönünde Dönüş - CW): Aynayı saat yönünde döndürür. (Katerin duruş şekline göre kesme yönünü belirler).
- M04 (İş Mili Ters Saat Yönünde Dönüş - CCW): Aynayı saat yönünün tersine döndürür. İç çap katerleri veya ters bağlı elmaslar için tercih edilir.
- M05 (İş Mili Durdurma): Dönmekte olan aynayı frenleyerek durdurur. Takım değiştirmeden veya parça sıfırlamadan önce otomatik olarak devreye girer.
- M08 (Kesme Sıvısı Açık): Bor yağını/soğutma pompasını açarak kesme bölgesine sıvı basılmasını sağlar.
- M09 (Kesme Sıvısı Kapalı): Sıvı akışını durdurur.
- M98 (Alt Program Çağırma): Tekrarlanan tornalama veya kanal işlemlerinde alt program bloklarını tetikler.
- M99 (Alt Program Sonu): Alt programı sonlandırıp ana programa geri dönüş yaptırır.
BÖLÜM 3: ÇOKLU PASO TORNA ÇEVRİMLERİNİN PARAMETRİK SÖZDİZİMLERİ (CANNED CYCLES)
FANUC 0i Mate-TB dökümantasyonunda yer alan iki satırlı gelişmiş torna çevrimleri, karmaşık parça profillerini minimum kod yoğunluğu ile işlemeyi sağlar.
3.1. G71 Boyuna Dış/İç Çap Kaba Tornalama Çevrimi
Parçanın silindirik dış yüzeyini veya delik içini kademeli pasonlarla kaba olarak boşaltır.
- Sözdizimi:
\(\text{G71\ U}\Delta d\text{\ R}e;\)
\(\text{G71\ P}ns\text{\ Q}nf\text{\ U}\Delta u\text{\ W}\Delta w\text{\ F}f\text{\ S}s;\) - Parametre Detayları:
- Δ d (U): Radyal yönde tek taraflı talaş derinliği (Her bir kesme adımındaki paso miktarı).
- e (R): Geri çekilme (kaçış) miktarı. Takım paso sonuna ulaştığında profilden 45 derece açıyla bu mesafe kadar uzaklaşır ve
G00ile başlangıç noktasına geri döner. - ns (P): Parçanın nihai finiş profilini tanımlayan ilk NC satır numarası (Blok numarası).
- nf (Q): Profil tanımının bittiği son NC satır numarası.
- Δ u (U): Finiş işlemesi (G70 için) için X ekseninde (çapta) bırakılacak talaş payı.
- Δ w (W): Z ekseninde (alında) finiş için bırakılacak talaş payı.
- f, s: Kaba tornalama esnasında geçerli olacak ilerleme hızı ve kesme hızı/devri.
3.2. G76 Çoklu Paso Otomatik Diş Çekme Çevrimi
Vida, cıvata veya somun dişlerini bıçak üzerine binen yükü otomatik azaltarak (sabit talaş kesiti yöntemiyle) hatasız açar.
- Sözdizimi:
\(\text{G76\ P}(m)(r)(a)\text{\ Q}\Delta d_{\min }\text{\ R}d_{\text{cl}};\)
\(\text{G76\ X}(X)\text{\ Z}(Z)\text{\ P}i\text{\ Q}\Delta d\text{\ F}L;\) - Parametre Detayları:
- m: Finiş pasosu tekrarlama sayısı (01 ila 99 arası iki basamaklı tam sayı).
- r: Diş sonundaki pah kırma (kaçış) miktarı. Vida sonundaki elmasın kaçış açısını belirler (Diş adımının 0.1 katı biriminde).
- a: Diş ucu (bıçak) açısı. Metrik vidalar için
60, Whitworth vidalar için55derece girilir. - \(\Delta d_{\min}\) (Q): Minimum kesme derinliği (Mikron cinsinden). Hesaplanan sonraki pasolar bu değerin altına düşerse sistem bu değeri sabit tutar.
- \(d_{\text{cl}}\) (R): Finiş temizleme pasosu miktarı (mm cinsinden).
- X, Z: Dişin bittiği son noktanın mutlak koordinatları (X çap değeridir).
- i: Diş konikliği (Radyal fark). Düz standart dişlerde sıfırdır veya boş bırakılır.
- P: Tek taraflı diş yüksekliği (Yarıçapta mikron cinsinden. Örn: 1.2 mm diş yüksekliği için
P1200yazılır). - Q: İlk pasodaki kesme derinliği (Mikron cinsinden. Örn:
Q300= ilk paso 0.3 mm). - L (F): Diş adımı (Hatve / İlerleme).
BÖLÜM 4: TORNA TAKIM UÇ RADYÜS TELAFİSİ VE YÖN KODLARI (T-CODE)
Tornalamada kullanılan elmas uçların ucunda teknik olarak dairesel bir radyüs (R0.2, R0.4, R0.8 vb.) bulunur. Bu yuvarlaklık, konik tornalama ve kavis (radyüs) işleme esnasında takımın parça profiline tam basamamasına veya fazla dalmasına neden olur. Bunu düzeltmek için
G41 veya G42 kodları aktif edilir.Ancak telafinin doğru çalışması için kontrol ünitesine takımın tarete ne şekilde bağlandığını gösteren Takım Yön Kodu (T) ofset sayfasına eksiksiz girilmelidir.
En Sık Kullanılan Yön Kodları TR Tanımları
- Yön Kodu 3: Standart dış çap kaba ve finiş sağ yön katerleri için geçerlidir. Takım uç merkezi parça merkezine ve aynaya doğru bakar.
- Yön Kodu 2: İç çap (delik içi) tornalama ve delik baralama katerleri için standart koddur.
- Yön Kodu 1: Tarete ters bağlanan veya parça arkasından çalışan dış çap katerleri için tercih edilir.
- Yön Kodu 0 veya 9: Takım uç merkezinin tam ortada kabul edildiği, özel dairesel uçlu parça kesme veya form elmasları için tanımlanır.
BÖLÜM 5: SIK KARŞILAŞILAN TORNA MAKRO (MACRO B) ALARMLARI VE TEKNİK ÇÖZÜMLERİ
Tornada parametrik parça işlemek veya özel döngüler oluşturmak için yazılan Macro B programlarında, dizilim kuralları veya matematiksel kısıtlamalar ihlal edildiğinde donanım alarmları tetiklenir.
| Alarm No | Ekran Mesajı (Alarm Text) | Donanımsal / Yazılımsal Tetikleyici Nedeni | Operatörün Uygulaması Gereken Kesin Çözüm Metodu |
|---|---|---|---|
| 111 | DATA OVERFLOW |
Hesaplanan değişken sonucu sistemin işleyebileceği üst sınır değeri olan 10⁴⁷ sınırını aşmıştır. | Makro formülündeki çarpan kat sayılarını küçültün, döngüsel adımları ara değişkenlere bölün. |
| 112 | DIVIDED BY ZERO |
Formülde bir sayı veya değişken sıfıra (0) bölünmeye çalışılmıştır. Genellikle henüz değer atanmamış boş (Null) bir değişken payda kısmında yer aldığında tetiklenir. |
Kod satırının hemen üstüne mantıksal bir emniyet koşulu ekleyin: IF [#120 EQ 0] THEN #120=0.001; |
| 114 | FORMAT ERROR IN MACRO |
Makro komut bloklarında yazım kuralları (sentaks) ihlal edilmiştir. IF koşul ifadesinden sonra THEN veya GOTO kelimelerinin eksik yazılması buna yol açar. |
İlgili bloğun imlasını kontrol edin. Standart format şu şekilde olmalıdır: IF [#100 GT 50] GOTO 200; |
| 118 | PARENTHESIS NESTING ERROR |
Matematiksel denklemlerde kullanılan iç içe geçmiş köşeli parantez [...] sayısı donanım limitini aşmıştır. |
FANUC kontrol ünitelerinde iç içe parantez limiti en fazla 5 katmandır. Formülü ara değişkenler kullanarak iki satıra bölün. |
| 122 | FOUR FOLD NESTING MACRO |
G65 veya G66 komutları ile çağrılan alt makro programlarının iç içe geçme seviyesi maksimum donanım kapasitesini aşmıştır. |
İç içe makro çağırma derinliği en fazla 4 katmandır. Limit aşımında ana program içerisinden GOTO yönlendirmelerini veya standart M98 alt program yapısını tercih edin. |
| 124 | MISSING END STATEMENT |
Program içinde bir WHILE [Koşul] DO m; döngü bloğu başlatılmış ancak döngüyü kapatması gereken END m; komutu unutulmuştur. |
Başlatılan her DO 1, DO 2 veya DO 3 ifadesinin altına mutlaka onunla eşleşen END 1, END 2 veya END 3 kapatma satırını ekleyin. |
BÖLÜM 6: HARİCİ VERİ AKTARIMI (I/O) VE PARAMETRE YEDEKLEME PROSEDÜRÜ
CNC tornadaki programların, takım ofset değerlerinin ve sistem parametrelerinin harici bir birime (PCMCIA Hafıza Kartı, RS-232C Seri Portu veya USB/Ethernet) yedeklenmesi veya geri yüklenmesi işlemleri EDIT modunda, SYSTEM arabirimi üzerinden gerçekleştirilir.
6.1. Sistem Parametrelerini Yedekleme (Punch) Prosedürü
- Tezgahın fiziksel anahtarını ve operasyon mod seçici anahtarını EDIT konumuna getirin.
- MDI panelindeki SYSTEM fonksiyon tuşuna basın.
- Ekranın hemen altında yer alan sağ yön ok tuşuna (softkey genişletme tuşu) basarak [PUNCH] seçeneğini bulun ve basın.
- Çıkışı yapılacak döküman tipini belirlemek için [PARAMETER] yazılım tuşuna basın. (NC programları için
ALL.PROGRAMseçilebilir). - [EXEC] (Execute) yazılım tuşuna bastığınızda aktarım başlar. İşlem boyunca ekranın sağ alt köşesinde yanıp sönen bir
OUTPUTveyaBLINKuyarısı belirecektir. Bu uyarı kaybolana kadar kartı çıkarmayın veya modu değiştirmeyin.
6.2. Yedeklenmiş Parametre ve Programları Geri Yükleme (Read) Prosedürü
- Yedek dosyanın içinde bulunduğu PCMCIA kartı veya harici birimi tezgahın ekran kenarındaki yuvasına takın ve modu EDIT konumuna alın.
- SYSTEM ekranı altındaki veri giriş/çıkış pencerelerinden [READ] yazılım tuşuna basın.
- Eğer belirli bir dosya aranacaksa dosya numarasını girip [F SRH] (File Search) yapın veya yüklenmesini istediğiniz dosya adını klavyeden yazın.
- [EXEC] tuşuna basarak harici dökümanı tezgah belleğine aktarın. Yükleme bittiğinde sistem otomatik olarak doğrulanacaktır. Bazı ana parametre yüklemelerinden sonra tezgahın kapatılıp açılması gerekebilir.
CNC Tornada G41/G42 ile Dairesel Parça Arkası (Ters Açılı / Arkadan) Kesme Mantığı
CNC torna programlamasında en çok kafa karıştıran ve hata yapılan konuların başında, takımın parça arkasına geçerek (iş miline/aynaya bakan yüzeylerde) dairesel kavisler veya konikler işlemesi gelir. Standart bir tornalama profilinde kesici uç parça geometrisini soldan sağa veya sağdan sola doğru takip ederken, parça arkası dediğimiz ters açılı (back-turning / undercut) bölgelere daldığında telafi yönleri tamamen yer değiştirir.
Bu rehberde, G41 (Sol) ve G42 (Sağ) takım uç radyüs telafilerinin dairesel parça arkası kesimlerindeki çalışma mantığını, yön kodlarının (T) etkisini ve çarpma (interference) alarmlarını önleme yöntemlerini dökümantasyon verilerine dayanarak eksiksiz inceliyoruz.
1. Temel Mantık: Parça Arkası (Ters Açılı) Kesim Nedir?
Normal şartlarda dış çap tornalamada takım sağdan sola (punta tarafından aynaya doğru) hareket ederken iş parçasının üstünde kalır. Ancak parça üzerinde bir kanal, havuz veya aynaya doğru bakan bir kavis (radyüs) varsa, kesici uç parça profilinin arkasında veya altında kalan yüzeyleri işlemek zorunda kalır.
Takım Uç Radyüs Ofsetinin (TNRC) amacı, elmas ucundaki dairesel yuvarlaklığın sanal uç noktası (theoretical tool tip) ile gerçek temas noktası arasındaki sapmayı sıfırlamaktır. Doğrusal hareketlerde bu sapma önemsiz görünse de, iş miline bakan dairesel yüzeylerde parça arkasına dalış yaparken telafi yönü yanlış seçilirse parça ya ölçüden küçük çıkar ya da elmas parçaya kontrolsüzce dalar.
2. G41 ve G42 Yön Seçimi Nasıl Yapılır?
Doğru kodu seçmek için altın kural: Takımın arkasından gidiş yönüne doğru bakın. Takım, işlenen parça profilinin solunda mı kalıyor, sağında mı?
[ Aynaya Doğru Hareket ]
<-----------------------
____...-----> [Parça Arkası Rampası / Kavis]
|
==================== (Parça Ekseni)
2.1. Standart Dış Çap Takımı ile Parça Arkasına Dalış
- Normal Boyuna Tornalama: Takım aynaya doğru ilerlerken parça profilinin sağında kalır. Bu yüzden G42 kullanılır.
- Parça Arkasına Doğru (X ekseninde merkeze inerek) Kesim: Takım boyuna tornalamayı bitirip aynaya bakan dik duvardan aşağıya (X merkezine doğru) inmeye başladığında, hareket yönünün solunda kalmaya başlar. Dolayısıyla bu parça arkası kesim esnasında G41 koduna geçiş yapılması gerekir.
2.2. Çift Yönlü (Düğme / Yuvarlak Uçlu) Kanallarda Durum
Eğer parça arkasındaki dairesel kavisi işlemek için yuvarlak uçlu (radyüslü) bir kanal takımı kullanıyorsanız:
- Takım aynaya yakın taraftaki duvardan dışarıya doğru çıkıyorsa G41
- Dışarıdan içeriye, aynaya doğru yanaşıyorsa G42 aktif edilmelidir.
3. Takım Yön Kodlarının (T-Code / Orientation) Hayati Etkisi
Ofset sayfasındaki geometri (Geometry) bölümüne elmas yarıçapını (R) yazmak tek başına yeterli değildir. Kontrol ünitesinin takım ucunun nereye bastığını anlaması için sanal uç noktasının konumunu belirten Yön Kodu (T) mutlak suretle doğru girilmelidir.
- T3 (Standart Dış Çap Sağ Kater): Takım ucu aynaya ve parça merkezine bakar. Parça arkası dairesel kesimlerde G41/G42 geçişleri tam olarak T3 vektör hiyerarşisine göre hesaplanır.
- T2 (İç Çap / Baralama Kateri): Eğer parça arkası kesim bir delik içinde yapılıyorsa yön kodu mutlaka 2 olmalıdır.
- T8 / T1: Takımın tarete bağlanış açısı ters ise parça arkasındaki dairesel interpolasyon (G02/G03) esnasında sapma yaşanmaması için bu kodlar ofset sayfasına işlenmelidir.
4. Dairesel Parça Arkası Kesimlerinde Çarpma (Interference) Alarmları
FANUC Series 0i kontrol üniteleri, kesme işlemi başlamadan önce iki blok sonrasını hafızada önceden okur (Look-Ahead). Parça arkası dairesel profil kesimlerinde sıklıkla karşılaşılan "041 INTERFERENCE ERROR" veya "Ölçü Kaçıklığı" durumlarının kök nedenleri şunlardır:
4.1. Aşırı Takım Radyüsü (Excessive Tool Nose Radius)
İşlenmek istenen parça arkası kanalın veya dairesel kavisin yarıçapı, kater elmasının uç yarıçapından (R) daha küçükse takım o dar alana fiziksel olarak sığamaz. Sistem parçaya zarar vermemek için otomatik olarak alarm verir ve eksen hareketini durdurur.
- Çözüm: Ofset sayfasındaki R değerini fiziksel olarak daha küçük bir elmasla (Örn: R0.8 yerine R0.4 veya R0.2) değiştirip programı yeniden çalıştırın.
4.2. Telafi İptal Blok Hataları (G40 Eksikliği)
Parça arkası dairesel kesim tamamlandıktan sonra, takım parçadan uzaklaşırken telafi modu
G40 ile iptal edilmezse, bir sonraki hızlı konumlandırma (G00) hareketinde kontrol ünitesi sanal ötelenmeyi korumaya çalışır. Bu durum taretin parçaya dalmasına sebep olur.- Çözüm: Parça arkasındaki dairesel kavis biter bitmez takımı parçadan X ve Z ekseninde emniyetli mesafeye uzaklaştırırken mutlaka
G40komutunu tek başına veya hareket satırında kullanın.
5. Örnek NC Kod Yapısı: Parça Arkası Radyüs Telafisi Uygulaması
Aşağıdaki örnekte, standart bir dış çap işlemesinden sonra parçanın aynaya bakan arka yüzeyindeki dairesel kavise giriş ve çıkış esnasındaki G41/G42 yönetim şeması gösterilmiştir:
nc
O1000 (PARCA ARKASI KESIM PROGRAMI)
G99 G21 G40 ; (Emniyet satırı, devir başı ilerleme ve telafi iptali)
T0101 ; (1 nolu dış çap katerini çağır, ofsetini oku)
G97 S1200 M03 M08 ; (Sabit devir 1200, aynayı çalıştır, bor yağını aç)
G00 X55.0 Z2.0 ; (Parçaya hızlı yaklaşma)
(--- Standart Boyuna Tornalama ---)
G42 G01 X50.0 Z0 F0.2 ; (Sağ telafiyi aktif et ve parça alnına yanaş)
G01 Z-20.0 ; (Çap 50mm'de boyuna tornalama yap)
(--- Parça Arkası Dairesel Bölgeye Giriş ---)
G40 G00 X52.0 Z-20.0 ; (Mevcut telafiyi geçici olarak kapat ve takımı yukarı al)
G01 X52.0 Z-25.0 F0.1 ; (Parça arkasındaki kanal/kavis başlangıcına git)
G41 G01 X50.0 Z-25.0 ; (Sol telafiyi aktif ederek parça arkası yüzeyine yanaş)
G03 X40.0 Z-30.0 R5.0 ; (Parça arkasında ters açılı dairesel kavisi işle)
G01 X35.0 ; (Merkeze doğru dik inmeye devam et)
(--- Emniyetli Çıkış ---)
G40 G00 X60.0 Z10.0 M09 ; (Telafiyi iptal et, parçadan uzaklaş, sıvıyı kapat)
M30 ; (Program sonu ve başa sar)
Kodu dikkatli kullanın.
