Fanuc Kontrol Sistemlerinde Alarm Kodları: Tam Kılavuz, Anlamları ve Çözüm Stratejileri
CNC talaşlı imalat sektörünün en güvenilir omurgalarından biri olan Fanuc kontrol sistemleri, olası bir terslik durumunda operatörü ve bakımcığı korumak adına gelişmiş bir alarm algoritması kullanır. Ekranda beliren bir arıza kodu, üretimin durması anlamına gelse de doğru analiz edildiğinde sorunun haritasını çıkaran en büyük yardımcınızdır.
Bu rehberde, Fanuc sistemlerindeki tüm ana alarm gruplarını, en sık karşılaşılan kodların gerçek açılımlarını ve intihalden uzak, tamamen saha deneyimlerine dayalı özgün çözüm yollarını bulacaksınız.
Fanuc sistemlerinde PS (Program) alarmları tamamen sizin yazdığınız kodlarla ilgilidir ve tezgaha zarar vermez. Ancak SV (Servo), SP (Spindle) ve OH (Overheat) alarmları elektriksel/mekanik bir zorlanmanın işaretidir. Özellikle 31i-Model B gibi gelişmiş sistemlerde optik kablolara (FSSB) el ile müdahale ederken bükülme yarıçaplarına dikkat edilmeli ve toz girmesi engellenmelidir. Optiğin temeli aynalami sistemi olduğundan toz en büyük düşmandır ve yetkili servis tarafından müdahale edilmesi gerekmektedir.
1. P/S ALARMLARI (Programlama ve Sinyal Hataları: 000 - 250)
Bu grup, genellikle donanımsal bir arıza değil, yazılımsal veya operatör kaynaklı hataları işaret eder. G kodlarının yanlış yazılması, parametre uyuşmazlıkları veya veri transferi (RS232/Ethernet) sorunları bu gruptadır.
En Kritik P/S Kodları ve Çözümleri:
-
P/S 000 (PLEASE TURN OFF POWER): Sistemin çekirdek parametrelerinde (örneğin eksen yönü veya diş adımı ayarları) değişiklik yapılmıştır. Sistemin yeni verileri işlemesi için ana şalter kapatılıp 10 saniye beklenmeli ve yeniden açılmalıdır.
-
P/S 003 (TOO MANY DIGITS): Program içinde bir koordinat veya ilerleme değerine izin verilenden fazla hane (basamak) girilmiştir. (Örn: G01 X100.00000). Program satırı edit modunda düzeltilmelidir.
-
P/S 010 (IMPROPER G-CODE): Kontrol ünitesinin donanımsal paketinde yer almayan veya o modda desteklenmeyen bir G kodu yazılmıştır. Yazım hatası kontrol edilmelidir.
-
P/S 085 / 086 / 087 (READER/PUNCHER INTERFACE ERROR): Bilgisayardan tezgaha program atarken veya alırken oluşan haberleşme hatasıdır. Baud rate (iletişim hızı), stop bit ayarları, kablo bağlantıları veya RS232 portu kontrol edilmelidir.
2. SERVO ALARMLARI (Eksen ve Motor Arızaları: 300 - 499)
Mekanik eksenlerin hareketini sağlayan servo motorlar, sürücüler (amplifikatörler) ve geri besleme (cetvel/enkoder) sistemlerindeki elektriksel veya fiziksel dirençleri gösterir.
En Kritik Servo Kodları ve Çözümleri:
-
300 SV ALARM: REQUEST RETURN TO REFERENCE POINT: Mutlak enkoderli sistemlerde eksenin sıfır noktası (referans pozisyonu) kaybolmuştur. Eksen manuel modda güvenli bölgeye çekilmeli ve parametrik olarak veya el çarkıyla yeniden referanslama yapılmalıdır.
-
400 / 401 SV ALARM: VRDY OFF (SERVO OFF): Servo sürücünün "hazır" (Ready) sinyali kesilmiştir. Genellikle acil stop basılı kaldığında, kapı emniyet kilidi açıldığında veya sürücüye giden 24V DC besleme hattında kesinti olduğunda tetiklenir. SAFETY röleleri kontrol edilmelidir.
-
414 SV ALARM: DIGITAL SERVO SYSTEM ERROR: En sık baş ağrıtan arızalardan biridir. Teşhis için CNC ekranından
DIAGNOSTICsayfasına girilerek (genellikle 200 veya 204 numaralı tanı parametreleri) alt kırılıma bakılmalıdır. OVC (Aşırı akım) veya LV (Düşük voltaj) gibi detaylara göre motor kablosu, kısa devre durumu veya sürücü modülü incelenir. -
417 SV ALARM: SERVO PARAMETER INVALID: Servo motor tipi, kutup sayısı veya enkoder çözünürlüğü parametreleri yanlış girilmiştir. Genellikle motor veya sürücü değişiminden sonra hatalı parametre yüklenmesiyle oluşur.
3. OVERTRAVEL ALARMLARI (Sınır Aşımı: 500 - 599)
Eksenlerin fiziksel veya yazılımsal sınırları aşarak tehlikeli bölgeye girmesini engellemek için tetiklenen koruma alarmlarıdır.
-
500 - 505 (POSITIVE/NEGATIVE OVERTRAVEL - SOFT LIMIT): Yazılımsal sınır aşımıdır. Makine koordinat sistemi sınırları dışına çıkmaya çalışmıştır. Çözüm için el çarkı (MPG) ile eksen aksi yöne hareket ettirilmeli ve resetlenmelidir. Sorun devam ederse parametrelerden (Parametre 1320/1321 gibi) sınırlar esnetilebilir.
-
506 - 511 (HARD LIMIT OVERTRAVEL): Eksen fiziksel sınır sivilcine (Limit Switch) çarpmıştır. Makine elektriksel olarak hareketi durdurur. Çözüm için panodaki "Overtravel Release" (Sınır Aşımı Kaldırma) butonuna basılı tutularak el çarkıyla eksen ters yöne sürülmelidir.
4. SPINDLE ALARMLARI (İş Mili Hataları: 700 - 799)
Ana iş milinin (fener mili) dönüşü, oryantasyonu, torku veya sürücü üniteleri ile ilgili problemleri kapsar.
-
749 SPINDLE SERIAL LINK ERROR: CNC ana kartı ile Spindle sürücüsü arasındaki fiber optik veya seri haberleşme kablosunda kopma veya parazit vardır. Işık kablosunun uçları temizlenmeli veya kablo değiştirilmelidir.
-
750 / 751 SPINDLE ALARM: FIRST/SECOND SPINDLE SYSTEM: İş mili sürücüsünde donanımsal bir hata meydana gelmiştir. CNC ekranında detay görünmez; bu durumda elektrik panosundaki Spindle Sürücüsünün (Amplifier) üzerindeki küçük LED ekrana bakılmalıdır. Orada yazan sayıya (Örn: AL-02 Aşırı Akım, AL-12 Aşırı Yük) göre doğrudan sürücüye müdahale edilir.
5. SİSTEM VE HAFIZA ALARMLARI (900 - 999)
Doğrudan Fanuc kontrol ünitesinin anakartı (Mainboard), CPU, RAM, ROM ve SRAM (Hafıza) katmanları ile ilgili kritik donanım hatalarıdır.
-
910 - 911 SRAM PARITY ERROR: Tezgahın parametrelerinin ve programlarının tutulduğu SRAM hafıza entegresinde veri bozulması yaşanmıştır. Genellikle ani elektrik kesintileri veya zayıf sistem pili nedeniyle oluşur. Çözümü BOOT ekranına girerek hafızayı sıfırlamak (Clear) ve daha önce alınmış olan SRAM yedeğini sisteme geri yüklemektir.
-
920 - 924 WATCHDOG TIMER ALARM: Anakart veya CPU donanımsal olarak kilitlenmiştir. Sistem kendi iç saatini okuyamaz. Kart üzerindeki bir kısa devre, aşırı ısınma veya donanım arızası nedeniyle kart tamiri veya değişimi gerektirir.
6. PMC VE OPERATÖR MESAJLARI (1000+)
Bu alarmlar Fanuc'un standart kodları değildir. Tezgahı üreten firmanın (DMS, Mazak, Doosan/DN Solutions, Hurco vb.) yazdığı PLC (PMC) programına göre şekillenir.
-
1000 - 2000 Arası Kodlar: "Hava Basıncı Düşük", "Hidrolik Seviyesi Yetersiz", "Magazin Kilitlenmedi", "Soğutma Sıvısı Seviyesi Az" gibi doğrudan makinenin çevresel donanımlarını ilgilendiren alarmlardır. Çözümü için makinenin mekanik şemasına, sensörlerine (proximity switch) ve sıvı seviyelerine bakılmalıdır.
🛠️ Profesyonel Arıza Teşhis Metodolojisi (Adım Adım)
Bir Fanuc kontrol sisteminde hata aldığınızda şu 3 adımlı algoritmayı uygulamak sizi gereksiz maliyet ve zaman kaybından kurtarır:
-
Sadece Ekrana Bağlı Kalmayın: CNC ekranındaki kodlar (Örn: 414 veya 751) bazen genel bir gruptur. Hemen elektrik kabinini açın ve ilgili sürücünün üzerindeki kırmızı/yedi segmentli LED ekranı okuyun. Gerçek hata orada yazar.
-
Hafıza Pillerini Asla Makine Kapalıyken Sökmeyin: Ekranda "APC ALARM: BATTERY LOW" (Pil Düşük) uyarısı görüyorsanız, pilleri kesinlikle makine açık ve enerjiliyken değiştirin. Makine kapatılıp pil sökülürse tüm eksen referans verileri (orijin noktaları) silinir.
-
Teşhis (Diagnostic) Sayfasını Kullanın:
SYSTEMbutonuna basın,DIAGN(Tanı) sekmesine gelin. Buradaki 0 ve 1 sinyalleri, hangi sensörün veya lojik kapının takılı kaldığını size canlı olarak gösterir.
1. FANUC Series 0i-MD Arıza Kodları ve Çözümleri
0i-MD serisi, kalıpçılık ve genel işleme merkezlerinde (Freze) yaygın olarak kullanılır. Bu seride P/S alarmları 4 haneli (Örn: 0003) formatta da karşımıza çıkabilir. [1]
| Hata Kodu | Alarm Tipi / Açılımı | Saha Çözüm Metodolojisi |
|---|---|---|
| PW0000 / 000 | Power Off Required (Güç Kapatma Gerekli) | Kritik bir parametre değiştirilmiştir. Tezgah ana şalterden kapatılıp 10 sn beklenerek açılmalıdır. |
| PS0003 | Too Many Digits (Fazla Hane Girişi) | Programda izin verilen basamak sınırından fazla değer girilmiştir. Bloktaki noktadan sonraki haneleri düzeltin. |
| PS0004 | Address Not Found (Adres Bulunamadı) | Blok başında G, X, Y gibi bir adres kodu olmadan doğrudan sayısal değer yazılmıştır. G-Kodunu düzeltin. |
| PS0010 | Improper G-Code (Geçersiz G Kodu) | Seçilen Fanuc yazılım paketinde bulunmayan veya Freze moduna uymayan bir G kodu girilmiştir. |
| SV0300 | Request Return to Reference Point | Eksen referans (ZRN) noktasını kaybetmiştir. Eksen el çarkı ile güvenli alana alınıp manuel referansa gönderilmelidir. |
| SV0414 | Digital Servo System Error | Sürücü veya motorda elektriksel hata. DIAGNOSTIC sayfasından (200-204) alt kırılım (OVC, LV vb.) kontrol edilmelidir. |
| SV0444 | Internal Fan Stopped | Servo sürücünün (Amplifier) içindeki soğutma fanı durmuştur. Fanı temizleyin veya yenisiyle değiştirin. |
| OT0500 | Over Travel: + Soft Limit (Yazılımsal Sınır) | Eksen pozisyonu parametrik sınırı aşmıştır. JOG modunda aksi yönde sürülerek resetlenir. |
| SP1006 | Spindle Motor Overload | İş mili motoruna aşırı yük binmiştir veya motor termistörü açmıştır. Kesme yükünü azaltın, motor fanını temizleyin. |
| SR0085 | Serial Communication Error | RS232 veya veri kartı haberleşme hatası. I/O kanalı, kablo ve PC tarafındaki Baud Rate ayarları kontrol edilmelidir. |
2. FANUC Series 18i-TB Arıza Kodları ve Çözümleri
18i-TB serisi, özellikle çift taretli, C eksenli veya canlı takımlı gelişmiş tornalar için optimize edilmiş klasik ve kararlı bir sistemdir. Alarmlar genellikle 3 haneli standart Fanuc formatındadır. [1, 2]
| Hata Kodu | Alarm Tipi / Açılımı | Saha Çözüm Metodolojisi |
|---|---|---|
| 100 | Parameter Write Enable (PWE Açık) | SETTING sayfasında parametre yazma kilidi (PWE=1) açık kalmıştır. Parametre değişiminden sonra 0 yapılıp RESET'lenmelidir. |
| 041 | Interference in Cutter Compensation | Torna ucu yarıçap telafisinde (G41/G42) kesişen veya hatalı profil geometrisi algılanmıştır. Programı revize edin. |
| 074 | Illegal Number of Tool Life Groups | Takım ömrü yönetiminde tanımlanan grup sayısı limiti aşılmıştır. Kayıtlı grupları kontrol edin. |
| 401 | VRDY OFF (Servo Ready Sinyali Yok) | Eksen sürücülerinin hazır sinyali kesilmiştir. Acil stop hat hattı, kapı siviçleri ve panodaki 24V güç kaynağı incelenmelidir. |
| 410 | Position Deviation Excess (Durma Esnası) | Motor dururken hedef pozisyondan sapmıştır. Mekanik sıkışma, kaplin gevşemesi veya fren arızası kontrol edilmelidir. |
| 510 | + Hardware Overtravel (Fiziksel Limit) | Eksen, tornadaki fiziksel limit sivilcine çarpmıştır. Panodan OT Release butonuna basarak eksen el çarkıyla kurtarılmalıdır. |
| 751 | First Spindle Alarm (Spindle Sürücü Hatası) | Torna aynasını çeviren sürücüde hata vardır. Panodaki Spindle modülünün ekranındaki koda (Örn: AL-12) bakılmalıdır. |
| 911 | RAM Parity Error (SRAM Hatası) | 18i ana kartındaki bellek verileri bozulmuştur. Sistem pilini kontrol edin, BOOT ekranından SRAM yedeğini geri yükleyin. |
| 920 | Watchdog Timer Alarm | CPU donanımsal olarak kilitlenmiştir. Anakart üzerindeki voltaj düşümleri veya ana işlemci arızası kontrol edilmelidir. |
FANUC Series 31i-Model B Arıza Kodları ve Çözümleri
31i-Model B, 5 eksenli işleme merkezleri, multi-tasking (tornalama/frezeleme) ve transfer tezgahları için tasarlanmış yüksek hızlı, Ethernet tabanlı modern bir sistemdir. Alarmlar harf ön ekleri (Prefix) ile çok daha spesifiktir. [1, 2]
| Hata Kodu | Alarm Tipi / Açılımı | Saha Çözüm Metodolojisi |
|---|---|---|
| PS0044 | G27-G30 Not Allowed in Fixed Cycle | Çevrim (Canned Cycle) açıkken referansa gönderme komutu verilmiştir. Önce G80 ile çevrimi iptal edin. |
| PS1203 | Illegal Axis Multi-Axis Control | 5 eksen veya eşzamanlı kontrol parametreleri çakışmaktadır. Eksen eşleştirme ve yön parametrelerini doğrulayın. |
| SV0023 | Low DC Link Voltage (Sürücü LVDC) | Sürücülerin ortak barasındaki (DC Bus) voltaj düşüktür. Güç kaynağı modülünü (Power Supply) ve şebeke voltajını ölçün. |
| SV0441 | Current Excess (Sürücü Kısa Devre) | Servo motorda veya motor güç kablosunda kısa devre vardır. Motor sargılarını megajer cihazı ile test edin. |
| SV0607 | FSSB Disconnection Error | Ana ünite ile sürücüler arasındaki yüksek hızlı fiber optik haberleşme (FSSB) kopmuştur. Optik kabloları ve konnektörleri inceleyin. |
| DS0099 | Data Server Connection Lost | Ethernet veya veri sunucusu bağlantısı kopmuştur. Ağ kablosunu, IP adreslerini ve FTP sunucu yazılımını kontrol edin. |
| MC0040 | Macro Variable Range Error | Makro programında tanımlı değişken sınırların dışına çıkmıştır. Değişken atamalarını (# kodları) kontrol edin. |
| OH0703 | Spindle Motor Overheat | İş mili motoru sargıları aşırı ısınmıştır. Motor soğutma fanını, chiller (soğutucu) ünitesini ve kesme torkunu kontrol edin. |
| IE0001 | Embedded Ethernet Error | Anakart üzerindeki gömülü Ethernet portunda donanımsal veya konfigürasyonel hata oluşmuştur. Parametre 14800+ serisini inceleyin. |
FANUC Series 0i-TB / 0i-Mate TB Arıza Kodları (Torna)
Bu kontrolör jenerasyonu, kompakt yapısı ve özellikle 2 eksenli standart CNC tornalardaki başarısı ile bilinir. Alarmlar çoğunlukla mekanik taret kilitlenmeleri ve eksen limitleriyle ilgilidir.
| Hata Kodu | Açılımı / Anlamı | Doğrudan Saha Çözümü |
|---|---|---|
| 100 | PARAMETER WRITE ENABLE | OFFSET/SETTING ekranında parametre yazma açık kalmıştır (PWE=1). İşi bitince 0 yapıp RESET tuşuna basın. |
| 030 | ILLEGAL NUMBER OF AXES | G28 veya benzeri komutta torna mimarisinde olmayan bir eksen (Örn: Y ekseni) çağrılmıştır. Programı düzeltin. |
| 041 | INTERFERENCE IN G41/G42 | Tornada takım ucu yarıçap telafisi (G41/G42) yapılırken profil açısı iç içe geçmiş veya çakışmıştır. Program geometrisini revize edin. |
| 301..305 | APC ALARM: BATTERY DOWN 1..4 | Mutlak enkoderlerin pilleri tamamen bitmiştir. Tezgah açıkken pilleri hemen değiştirin, yoksa eksen sıfırları (orijin) kaybolur. |
| 410 | POSITION DEVIATION EXCESS | Motor dururken pozisyonundan sapmıştır. Tornanın X veya Z ekseninde mekanik bir sıkışma, bilyalı milde zorlanma veya fren arızası mevcuttur. |
| 510 / 511 | OVERTRAVEL: +X / -X (HARD) | Taret fiziksel olarak X ekseninin en uç sınırındaki sivilce çarpmıştır. OT Release butonuna basarak el çarkıyla aksi yöne sürün. |
| 700 | OVERHEAT: CONTROL UNIT | CNC kontrol ünitesinin ana kartı veya arkasındaki fan aşırı ısınmıştır. Kabin filtrelerini temizleyin ve fanın dönüp dönmediğini kontrol edin. |
FANUC Series 18i-MB Arıza Kodları (Freze / İşleme Merkezi)
18i-MB, kalıpçılık ve yüksek hassasiyet gerektiren dikey/yatay işleme merkezlerinde kullanılan, veri işleme hızı yüksek bir jenerasyondur. Sıklıkla gelişmiş bellek ve eksen alarmları verir.
| Hata Kodu | Açılımı / Anlamı | Doğrudan Saha Çözümü |
|---|---|---|
| 003 | TOO MANY DIGITS (P/S ALARM) | Program içindeki koordinat noktalarında virgülden sonra çok fazla hane yazılmıştır. Satırı düzenleyin. |
| 011 | NO FEEDRATE COMMANDED | Programda G01/G02/G03 kesme hareketi verilmiş ancak "F" (İlerleme hızı) değeri yazılmamıştır. Satıra F değeri ekleyin. |
| 414 | DIGITAL SERVO ALARM | Eksen motoru veya sürücüde elektriksel hata. DIAGNOSTIC ekranında 200 veya 204 nolu parametreye bakın; OVC (Aşırı Akım) veya LV (Düşük Voltaj) kontrolü yapın. |
| 445 | SOFT DISCONNECT ALARM | Enkoder ile motor veya CNC arasındaki geri besleme sinyali zayıflamış veya kesilmiştir. Motor arkasındaki enkoder soketini temizleyin/sıkın. |
| 750 | SPINDLE ALARM (SERIAL LINK) | CNC ana kartı ile fener mili sürücüsü arasındaki seri haberleşme kablosu (mavi/sarı renkli kablo) kopmuş veya parazit alıyordur. |
| 914 | SRAM PARITY ERROR (DRAM/SRAM) | CNC hafıza kartındaki program veya parametre verileri bozulmuştur. BOOT menüsüne girip SRAM temizliği ve yedeğin geri yüklenmesi gerekir. |
| 930 | CPU INTERRUPT ERROR | Ana işlemci kartında anormal bir kesinti meydana gelmiştir. Anakart donanımsal kilitlenme yaşamıştır, kontrol edilmelidir. |
FANUC Series 21i-MB Arıza Kodları (Freze / İşleme Merkezi)
21i-MB serisi, 16i ve 18i serilerinin daha ekonomik ve standart 3-4 eksenli freze tezgahları için optimize edilmiş versiyonudur. Genel olarak I/O (Giriş/Çıkış) kartı ve temel servo hataları ile karşılaşılır.
| Hata Kodu | Açılımı / Anlamı | Doğrudan Saha Çözümü |
|---|---|---|
| 000 | PLEASE TURN OFF POWER | Sistem parametrelerinde yapılan kritik bir değişiklikten sonra tetiklenir. Makineyi şalterden kapatıp 10 saniye bekleyip açın. |
| 005 | NO DATA AFTER ADDRESS | Programda bir harf kodu (Örn: X, Y, Z, G) yazılmış ancak arkasından hiçbir sayısal değer girilmemiştir. Yazımı düzeltin. |
| 078 | NUMBER NOT FOUND | Program içinde çağrılan bir alt program (M98 P____) CNC hafızasında mevcut değildir. Alt programı yükleyin. |
| 300 | SV ALARM: REQ RETURN TO REF | Eksen referans pozisyonu kaybolmuştur. Genellikle pil değişim hatasından olur. Manuel olarak ekseni sıfır noktasına (ZRN) gönderin. |
| 401 | VRDY OFF (SERVO READY LACK) | Servo sürücünün ana enerji rölesi çekmemiştir. Acil Stop (E-Stop) butonu basılı kalmış veya eksen eksen limit sivilcine basıyordur. |
| 417 | DIGITAL SERVO PARAMETER INVALID | Motor tipi veya enkoder çözünürlük parametresi (Parametre 2000+ serisi) yanlış konfigüre edilmiştir. Yedek parametrelerle karşılaştırın. |
| 971 | NMI OCCURRED IN PMC LSI | Gömülü PMC (PLC) kontrol entegresinde veya I/O (Giriş/Çıkış) modülünde donanımsal bir kısa devre veya arıza vardır. Kartı test edin. |
💡 Sahadaki Bakım Ustaları İçin Ek İpucu
Eğer tezgahınızda Alpha i veya Beta i serisi sürücüler (sarı kutulu Fanuc sürücüleri) varsa, CNC ekranında yazan
414 veya 750 gibi genel kodları çözmek için doğrudan elektrik panosuna gidin. Sürücü üzerindeki kırmızı 7 segment LED ekranda tek haneli bir sayı/harf görürsünüz: - LVAL / 5: Düşük voltaj (DC Link hatası).
- HCAL / b, c, d: Aşırı akım/Kısa devre (Motor sargısı veya kablo kaçırıyor).
- 1 / F: Sürücü içi veya arkasındaki soğutma fanı durmuş demektir.
