2.500 TL üzeri siparişlerde ücretsiz kargo

Hassas CNC Torna ve Yedek Parçaları için Güvenilir Çözümler

Ana Sayfa Değerli Bilgiler Fanuc Kontrol Ünitelerinin İleri Düzey Kullanım Rehberi

Fanuc Kontrol Ünitelerinin İleri Düzey Kullanım Rehberi

14 Eylül 2026

Admin

FANUC Series 16i / 18i / 21i–Model B İleri Düzey Ölçüm ve Ölçüm Kontrol Fonksiyonları: Eksiksiz Teknik Parametre ve Yazılım Kılavuzu
Endüstriyel imalat proseslerinde parça kalitesinin mikron seviyesinde korunması, takım aşınmalarının anlık kompanze edilmesi ve iş parçası referanslarının gerçek zamanlı tespiti doğrudan kontrol ünitesinin ölçüm kabiliyetlerine bağlıdır (Fanuc FS-1... p. 261). Küresel CNC standardı kabul edilen GE FANUC Automation Series 16i / 18i / 21i–Model B kontrol sistemleri, üretim sahasında sıfır hata ve maksimum verimlilik sağlamak adına gelişmiş donanımsal ölçüm ve atlama (skip) arabirimleri sunar (Fanuc FS-1... pp. 19, 261).
Bu kılavuz, orijinal FANUC fonksiyon dökümantasyonlarında yer alan tüm sistem değişkenlerini, makro adreslerini, çevrim formüllerini ve parametrik blok yapılarını hiçbir teknik detayı özetlemeden tam açıklamalarıyla sunan nihai başvuru kaynağıdır.
1. G31 Standart Skip (Atlama) Fonksiyon Mekanizması
FANUC sistemlerinde G31 komutu, özü itibarıyla G01 (Doğrusal İnterpolasyon) gibi eksenel bir kesme hareketi başlatır (Fanuc FS-1... p. 258). Ancak bu komutun yürütülmesi sırasında tezgah donanımına harici bir atlama sinyali (external skip signal) iletilirse, sistem mevcut bloğun kalan hareket mesafesini anında iptal eder (atlatır) ve program doğrudan bir sonraki NC bloğuna geçiş yapar (Fanuc FS-1... p. 258).
G31 fonksiyonu "One-Shot" (tek seferlik) bir G kodudur; yani sadece yazıldığı ilgili NC bloğu içerisinde hüküm sürer (Fanuc FS-1... pp. 258-259).
Fanuc G31 Skip Function Overview | PDF | Parameter (Computer ...
 
Fanuc G31 Skip Function Overview | PDF | Parameter (Computer ...
Scribd
CNC Machining | FANUC's manual for SKIP function (Used for G31 ...
 
CNC Machining | FANUC's manual for SKIP function (Used for G31 ...
Practical Machinist
Fanuc G31 Skip Function Overview | PDF | Parameter (Computer ...
 
Fanuc G31 Skip Function Overview | PDF | Parameter (Computer ...
Scribd
Fanuc G31 Skip Function Overview | PDF | Parameter (Computer ...
 
Fanuc G31 Skip Function Overview | PDF | Parameter (Computer ...
Scribd
CNC Machining | FANUC's manual for SKIP function (Used for G31 ...
 
CNC Machining | FANUC's manual for SKIP function (Used for G31 ...
Practical Machinist
CNC Machining | FANUC's manual for SKIP function (Used for G31 ...
 
CNC Machining | FANUC's manual for SKIP function (Used for G31 ...
Practical Machinist
Fanuc G31 Skip Function Overview | PDF | Parameter (Computer ...
 
Fanuc G31 Skip Function Overview | PDF | Parameter (Computer ...
Scribd
FANUC CNC lathe controls (G/M code): a complete guide ...
 
FANUC CNC lathe controls (G/M code): a complete guide ...
Compraco Distribuidor e Fabricante de Aços
FANUC CNC lathe controls (G/M code): a complete guide ...
 
FANUC CNC lathe controls (G/M code): a complete guide ...
Compraco Distribuidor e Fabricante de Aços
CNC Machining | FANUC's manual for SKIP function (Used for G31 ...
 
CNC Machining | FANUC's manual for SKIP function (Used for G31 ...
Practical Machinist

1.1. Sinyal Anı Koordinatlarının Sistem Değişkenlerine Yazılması
Harici skip sinyalinin donanımsal olarak aktif hale geldiği (Açık / ON pozisyonuna geçtiği) tam mikrosaniyedeki mutlak koordinat değerleri kontrol ünitesi tarafından anlık yakalanır ve Macro B özel sistem değişkenleri içerisine kaydedilir (Fanuc FS-1... p. 258):
  • #506n: n. eksenin skip sinyali tetiklendiği andaki mutlak konum verisi (n = 1 ila 8 arası eksen adresleri) (Fanuc FS-1... p. 258).
    • #5061: 1. Eksen (Örn: X Ekseni) sinyal anı mutlak konumu (Fanuc FS-1... pp. 19, 258).
    • #5062: 2. Eksen (Örn: Y Ekseni) sinyal anı mutlak konumu (Fanuc FS-1... pp. 19, 258).
    • #5063: 3. Eksen (Örn: Z Ekseni) sinyal anı mutlak konumu (Fanuc FS-1... pp. 19, 258).
    • #5064 - #5068: Varsa 4. eksenden 8. eksene kadar olan diğer servo adresleri (Fanuc FS-1... pp. 19, 258).
1.2. Uygulama Alanları ve NC Blok Örnekleri
Eksenel hareket miktarının parça geometrisindeki değişkenlikten ötürü önceden kestirilemediği durumlarda bu fonksiyon kritik öneme sahiptir (Fanuc FS-1... p. 258):
  • Taşlama tezgahlarında iş parçasına dokunma anına kadar yapılan sabit ilerleme (constant feed) operasyonları (Fanuc FS-1... p. 258).
  • Dokunmatik problar (tactile sensor / probe) yardımıyla parça sıfırı bulma ve takım boyu ölçüm işlemleri (Fanuc FS-1... p. 258).
Artışlı (Incremental) Örnek Blok Dizilimi:
nc
G31 G91 X100.0 F100 ; (X ekseninde 100mm artışlı hareket başlatır)
Y50.0 ; (Eğer üst satırda skip sinyali gelirse kalan yol iptal olur ve doğrudan bu satıra geçer)
Kodu dikkatli kullanın.
 
Mutlak (Absolute) Örnek Blok Dizilimi:
nc
G31 G90 X200.0 F100 ; (X200 mutlak koordinatına doğru ölçüm hareketi)
X300.0 Y100.0 ; (Sinyal tetiklendiği anda üst satır kesilir, buradaki hedef koordinata sapma hesaplanarak geçilir)
Kodu dikkatli kullanın.
 
2. Çok Adımlı ve Yüksek Hızlı Varyasyon Fonksiyonları
2.1. Çok Adımlı Atlama Fonksiyonu (G31 P1 - G31 P4)
G31 komutunun ardına eklenen P1, P2, P3 veya P4 parametreleri, sistemin 4 farklı bağımsız harici skip sinyal tipini ayırt etmesini sağlar (Fanuc FS-1... p. 259).
  • Yürütme esnasında hangi P komutunun aktif olduğu NC satırında belirtilir (Fanuc FS-1... p. 259). Sinyal tetiklendiğinde koordinat verisi ilgili makro değişkenine yazılır ve bloğun kalan hareketi durdurulur (Fanuc FS-1... p. 259).
  • Bekleme Süresi Atlama (Dwell Skip): Parametre ayarlarıyla düzenlenmek kaydıyla, G04 (Dwell / Bekleme) komutunun verildiği bloklarda harici bir skip sinyali gelirse, bekleme süresinin kalan saniyeleri de sistem tarafından atlatılabilir (Fanuc FS-1... p. 259). Hangi skip sinyalinin hangi bekleme veya hareket komutunu etkileyeceği tamamen makine parametre matrisleri üzerinden tayin edilir (Fanuc FS-1... p. 259).
2.2. Yüksek Hızlı Atlama Sinyal Giriş Arabirimi (High-Speed Skip)
Standart PMC (Programlanabilir Makine Kontrolü) yazılım katmanı üzerinden gelen sinyallerde, NC tarafında 0 ila 2 milisaniye (msec) arasında bir iletim gecikmesi ve sapma hatası meydana gelir (Fanuc FS-1... p. 259).
  • Hassasiyet Sınırı: Yüksek Hızlı Atlama Sinyal Giriş Fonksiyonu devredeyken, sensör donanımı PMC birimini tamamen bypass ederek doğrudan NC (Sayısal Kontrol) çekirdeğine bağlanır (Fanuc FS-1... p. 259).
  • Bu doğrudan bağlantı sayesinde iletim gecikmesi hatası 0.1 milisaniyenin (100 mikrosaniye) altına indirilir (Fanuc FS-1... p. 259). Bu da yüksek ilerleme hızlarında yapılan ölçümlerde mikron altı kusursuz hassasiyet sağlar (Fanuc FS-1... p. 259).
3. Tork Sınırlandırmalı ve Kesintisiz Ölçüm Metodolojileri
3.1. Tork Limitli Skip Fonksiyonu (G31 P99 / G31 P98 - T Serisi)
CNC Torna (T Serisi) tezgahlarında, parça referans tespiti için harici bir prob veya fiziksel şalter kullanmak yerine, servo motorun kendi iç direnç tork verileri bir sensör gibi kullanılabilir (Fanuc FS-1... p. 259). PMC penceresi (window) üzerinden motor torku önceden limitlendikten sonra komut yürütülür:
  • Format Yapıları:
    \(\text{G31\ P99\ }\alpha \_\text{\ F}\_;\)
    \(\text{G31\ P98\ }\alpha \_\text{\ F}\_;\)
    (Burada α, skip işleminin yapılacağı hedef eksen adresini ve hareket miktarını ifade eder) (Fanuc FS-1... p. 259).
  • G31 P99 İşlevi: Eksenel kesme ilerlemesi (G01 mantığında) devam ederken, servo motor torku önceden belirlenmiş olan tork sınır limitine ulaştığında (takım parça arkasına, faturaya veya dayamaya fiziksel olarak dayandığında) VEYA harici standart bir skip sinyali geldiğinde kalan hareketi iptal eder (Fanuc FS-1... p. 259).
  • G31 P98 İşlevi: Harici skip sinyal girişini tamamen bloke eder (Fanuc FS-1... p. 259). Yalnızca ve sadece servo motorun torku belirlenen limite ulaştığında (takım parçaya çarpıp geri itme direnci oluşturduğunda) atlama operasyonunu gerçekleştirir (Fanuc FS-1... p. 259).
3.2. Kesintisiz Yüksek Hızlı Atlama Fonksiyonu (G31 P90 - M Serisi)
İşleme Merkezlerinde (M Serisi) parça profilinin taranması esnasında eksen hareketini durdurup zaman kaybetmemek adına geliştirilmiştir (Fanuc FS-1... p. 259).
  • G31 P90 bloğu yürütülürken yüksek hızlı atlama sinyali geldiği anda mutlak koordinatlar doğrudan #5061 ila #5068 arasındaki makro değişkenlerine aktarılır (Fanuc FS-1... p. 259).
  • Eksen Hareketi Durmaz: Standart G31'in aksine sinyal girişi eksen hareketini fiziksel olarak durdurmaz, takım doğrusal yoluna kesintisiz devam eder (Fanuc FS-1... p. 259). Bu sayede tek bir blok hareketi içinde birden fazla noktanın koordinat verisi arka arkaya okunabilir (Fanuc FS-1... p. 259). Parametre ayarlarına bağlı olarak harici sinyalin yükselen kenarı (rising edge) veya düşen kenarı (falling edge) bir tetikleyici (trigger) olarak konfigüre edilebilir (Fanuc FS-1... p. 259).
4. G37 İşleme Merkezlerinde Otomatik Takım Boyu Ölçümü (M Serisi)
CNC sistemi; takım ucunun önceden fiziksel konumu belirlenmiş olan bir dokunmatik sensöre (tactile sensor / tool setter) ulaştığı andaki koordinat değeri ile teorik ölçüm pozisyonu koordinat değeri arasındaki farkı otomatik olarak ölçer, hesaplar ve aktif takım ofset belleğindeki değere ekler (Fanuc FS-1... p. 260).
  • Format Sözdizimi:
    \(\text{G37\ }\alpha \_;\)
    (Burada α harfi ölçümün yapılacağı X, Y veya Z eksen adresini temsil eder) (Fanuc FS-1... p. 260).
Fanuc CNC G-code and M-code reference for VMC milling machines
 
Fanuc CNC G-code and M-code reference for VMC milling machines
Facebook
FANUC CNC lathe controls (G/M code): a complete guide ...
 
FANUC CNC lathe controls (G/M code): a complete guide ...
Compraco Distribuidor e Fabricante de Aços
FANUC Measurement Functions Easy Set | Simplify CNC Setup
 
FANUC Measurement Functions Easy Set | Simplify CNC Setup
FANUC
Tool Length Compensation
 
Tool Length Compensation
CIMCO
Measuring Tool Lengths on a Fanuc OM CNC Machine - YouTube
 
Measuring Tool Lengths on a Fanuc OM CNC Machine - YouTube
YouTube
Mastering the G37 CNC Code: Unlocking Precision in CNC ...
 
Mastering the G37 CNC Code: Unlocking Precision in CNC ...
ETCN
FANUC G68.2 and G53.1 Commands Guide | PDF | Cartesian ...
 
FANUC G68.2 and G53.1 Commands Guide | PDF | Cartesian ...
Scribd
Writing a macro for Fanuc 16 and 18 for positive tool offsets and ...
 
Writing a macro for Fanuc 16 and 18 for positive tool offsets and ...
Practical Machinist
Understand the tool compensation function of CNC lathe processing ...
 
Understand the tool compensation function of CNC lathe processing ...
Svart Technologies CNC Grinding machine

4.1. Hız Azaltma ve Emniyet Alanı Algoritması
Sistemin yürütme sekansı mekanik şemada gösterilen şu parametrik değişkenlere göre icra edilir (Fanuc FS-1... p. 260):
  • γ (Yavaşlama Noktası): Takım başlangıç pozisyonundan (Start position) bu yavaşlama noktasına (A) kadar hızlı hızda (G00) yaklaşır (Fanuc FS-1... p. 260). Bu noktadan itibaren takımın hızı parametre ile önceden tayin edilmiş hassas ölçüm hızına (measurement speed) düşürülür (Fanuc FS-1... p. 260).
  • ε (İzin Verilen Ölçüm Aralığı): Ölçüm pozisyonunun (Measuring position) her iki yönünde tanımlanmış olan maksimum tolerans bölgesidir (B noktası ile C noktası arası) (Fanuc FS-1... p. 260). Eğer takım bu izin verilen emniyet aralığı içerisinde ilerlemesine rağmen sensörden "ölçüm pozisyonuna ulaşıldı" sinyali (measuring position reach signal) alamazsa, sistem donanımı korumak adına hareketi derhal keser ve ekranda otomatik bir alarm tetikler (Fanuc FS-1... p. 260).
4.2. Matematiksel Telafi Formülü:
Sistem yeni ofset değerini arka planda şu matematiksel eşitliğe göre hesaplayarak ofset tablosunu günceller (Fanuc FS-1... p. 260):
\(\text{Yeni\ Ofset\ Miktarı}=\text{Eski\ Ofset\ Miktarı}+(\text{Ölçüm Sinyalinin Algılandığı Gerçek Konum})-(\text{Teorik Ölçüm Pozisyonu})\)
(Fanuc FS-1... p. 260)
5. G36 / G37 Tornalarda Otomatik Takım Ofseti (T Serisi)
Torna (T Serisi) tezgahlarında tarete bağlı katerlerin kesici uçlarının X ve Z eksenindeki geometrik kaçıklıklarını ve aşınma paylarını harici bir ölçüm kolu (renishaw / tool setter) yardımıyla otomatik hesaplayan fonksiyon yapısıdır (Fanuc FS-1... p. 261).
  • Format Sözdizimi:
    \(\text{G36\ X}\_;\quad \text{(X-Ekseni\ Otomatik Ölçüm Başlatma)}\)
    \(\text{G37\ Z}\_;\quad \text{(Z-Ekseni\ Otomatik Ölçüm Başlatma)}\)
    (Fanuc FS-1... p. 261)
FANUC CNC Lathe G Code & M Code List | REACO CNC
 
FANUC CNC Lathe G Code & M Code List | REACO CNC
reaco cnc
CNC Machining | Trying to understand Fanuc G36/G37 | Practical ...
 
CNC Machining | Trying to understand Fanuc G36/G37 | Practical ...
Practical Machinist
Tool Offset in CNC Lathe with Fanuc Control
 
Tool Offset in CNC Lathe with Fanuc Control
Helman CNC
CNC Machining | Trying to understand Fanuc G36/G37 | Practical ...
 
CNC Machining | Trying to understand Fanuc G36/G37 | Practical ...
Practical Machinist
HOW TO SET A WORK OFFSET ON A CNC LATHE - YouTube
 
HOW TO SET A WORK OFFSET ON A CNC LATHE - YouTube
YouTube
How to set work shift, work offsets and tool offsets on a Fanuc 10T ...
 
How to set work shift, work offsets and tool offsets on a Fanuc 10T ...
YouTube
Fanuc G Code List for Turning Centers | PDF
 
Fanuc G Code List for Turning Centers | PDF
Scribd
FANUC CNC lathe controls (G/M code): a complete guide ...
 
FANUC CNC lathe controls (G/M code): a complete guide ...
Compraco Distribuidor e Fabricante de Aços
​[FANUC] Tool Management and Extended Work Offset/AICC ...
 
​[FANUC] Tool Management and Extended Work Offset/AICC ...
Reddit
FANUC Automatic Tool Changer | Efficient CNC Tool Handling
 
FANUC Automatic Tool Changer | Efficient CNC Tool Handling
FANUC

Takım başlangıç noktasından yavaşlama noktasına (A) hızlı hareket ettikten sonra hızı parametrik ölçme hızına düşürülür (Fanuc FS-1... p. 261). Takım ucu sensör yüzeyine temas edip sinyal ürettiği anda mutlak koordinat yakalanır (Fanuc FS-1... p. 261). İzin verilen limit aralığı (B ila C noktaları) dışına çıkılması durumunda torna ünitesi sistem alarmlarını devreye sokar (Fanuc FS-1... p. 261).
Matematiksel Hesaplama Mantığı:
Kontrol ünitesi torna ofset tablosundaki (Geometry / Wear) ilgili satırı şu formülasyon ile revize eder (Fanuc FS-1... p. 261):
\(\text{Yeni\ Ofset\ Değeri}=\text{Eski\ Ofset\ Değeri}+(\text{Temas\ Sinyalinin\ Yakalandığı Konum})-(\text{Sensörün Kalibre Edilmiş Teorik Konumu})\)
(Fanuc FS-1... p. 261)
6. G31.8 EGB (Elektronik Dişli Kutusu) Ekseni İçin Skip Fonksiyonu (M Serisi)
Bu özel fonksiyon, kontrol ünitesinin gelişmiş EGB (Electronic Gear Box - Elektronik Dişli Kutusu) senkronizasyon modu aktifken, iş parçası eksenine (workpiece axis) gelen harici skip veya yüksek hızlı skip sinyallerini doğrulamak ve saymak amacıyla yürütülür (Fanuc FS-1... p. 316).
  • Format Yapısı:
    \(\text{G31.8\ }\alpha \_\text{\ P}n\_\text{\ Q}m\_\text{\ R}k\_;\)
    (Fanuc FS-1... p. 316)
Parametrik Blok Değişkenlerinin Eksiksiz Açıklaması:
  • α: Senkronizasyon modunda yer alan EGB iş parçası eksen adresi (Workpiece axis) (Fanuc FS-1... p. 316).
  • P \((\text{Makro Başlangıç Adresi}):\) Skip sinyali tetiklendiği anda yakalanan makine koordinat değerlerinin (machine coordinate) sırayla kaydedilmeye başlanacağı ilk Macro B değişken numarasını ifade eder (Fanuc FS-1... p. 316). Sistem koordinatları ardışık olarak bu adresten itibaren yazar (Fanuc FS-1... p. 316).
  • Q \((\text{Toplam Sinyal Sayısı Sınırı}):\) G31.8 bloğunun icrası esnasında skip sinyalinin kaç defa üst üste sayılacağını (giriş sayısını) belirleyen toplam sayım limitidir (Fanuc FS-1... p. 316). Belirlenen bu giriş sayısına (commanded times) ulaşılana kadar NC bloğunun yürütülmesi kesinlikle kesintiye uğramaz ve durdurulmaz (Fanuc FS-1... p. 316).
  • R \((\text{Sayaç Makro Adresi}):\) Blok boyunca dökümanda belirtilen skip sinyalinin toplamda kaç defa tetiklendiğini (giriş yaptığını) anlık olarak sayıp hafızasında tutan ve bu toplam sayım rakamını içerisine kaydeden özel makro değişken numarasını temsil eder (Fanuc FS-1... p. 316).
Kritik Donanım Özelliği:
G31.8 komut satırı yürütülürken dışarıdan gelen skip sinyalleri, EGB fonksiyonu tarafından kurulmuş olan eksenler arası donanımsal senkronizasyon modunu (synchronization mode) kesinlikle bozmaz ve iptal etmez (Fanuc FS-1... p. 316). Sistem senkron hareketini koruyarak arka planda koordinat ve tetiklenme sayım verilerini makro belleğe işlemeye devam eder (Fanuc FS-1... p. 316).
CNC Tezgahlarda Mekanik Hassasiyetin Zirvesi: Çift Yönlü Hatve Hatası Telafisi ve Kalibrasyon Algoritması
CNC işleme merkezlerinde ve torna tezgahlarında, vidalı mil (ball screw) hatvelerinde üretimden veya zamanla oluşan mekanik aşınmalardan kaynaklanan sapmalar meydana gelir. Klasik hatve hatası telafileri hareket yönünü ayırt etmeksizin sabit bir değer uygularken, FANUC Series 16i / 18i / 21i–Model B kontrol ünitelerinde yer alan Çift Yönlü Hatve Hatası Telafisi (Bi-directional Pitch Error Compensation), eksenin artı (+) ve eksi (-) hareket yönlerine göre ayrı ayrı dinamik düzeltme darbeleri gönderir (Fanuc FS-1... p. 242).
Bu teknik makalede, mekanik hat hatalarını ve ters yön boşluklarını (backlash) tamamen sıfırlayan bu ileri düzey hassasiyet kompanzasyonunun çalışma mekanizmasını ve parametrik sınırlarını inceliyoruz.
1. Çift Yönlü Hatve Hatası Telafisinin Temel Mantığı
Standart depolanmış hatve telafisi (stored pitch error compensation), eksenin pozitif veya negatif yönde hareket etmesine bakmaksızın, belirlenmiş her bir ölçüm noktasına sabit bir düzeltme darbesi (offset pulse) gönderir (Fanuc FS-1... p. 242). Ancak fiziksel dünyada vidalı miller, sürtünme, ısıl genleşme ve mekanik yük altında ileri yön ile geri yönde farklı hata eğrileri sergiler.
Çift Yönlü Hatve Telafisi, eksenin artı (+) yönlü hareketleri ile eksi (-) yönlü hareketleri için tamamen bağımsız iki ayrı parametre tablosu kullanılmasına izin verir (Fanuc FS-1... p. 242).
Pitch error compensation table (1) and backlash error compensation ...
 
Pitch error compensation table (1) and backlash error compensation ...
ResearchGate
FANUC pitch error compensation principle and method
 
FANUC pitch error compensation principle and method
CNCmakers
Pitch Compensation - Techical news - News - Shandong Alles ...
 
Pitch Compensation - Techical news - News - Shandong Alles ...
Shandong Alles Energy Technology Co.,Ltd
Flowchart of compensation strategy. | Download Scientific Diagram
 
Flowchart of compensation strategy. | Download Scientific Diagram
ResearchGate
A ball screw all-round error compensation technology based on ...
 
A ball screw all-round error compensation technology based on ...
Extrica
Fanuc Pitch Error Compensation Guide | PDF | Parameter ...
 
Fanuc Pitch Error Compensation Guide | PDF | Parameter ...
Scribd
Advances in Computer Numerical Control Geometric Error ...
 
Advances in Computer Numerical Control Geometric Error ...
MDPI
A novel method of volumetric error compensation for aspherical ...
 
A novel method of volumetric error compensation for aspherical ...
Springer Nature
Mechanism analysis and suppression for chatter and surface ...
 
Mechanism analysis and suppression for chatter and surface ...
Springer Nature
(PDF) A Method of Pitch Error Compensation Based on HNC-818B ...
 
(PDF) A Method of Pitch Error Compensation Based on HNC-818B ...
ResearchGate
1.1. Ters Yön Dönüşlerinde Otomatik Kompanzasyon (Backlash Korelasyonu)
Eksen hareket yönü pozitiften negatife (veya tam tersi) değiştiği anda, kontrol ünitesi çift yönlü hatve verilerini arka planda işleyerek otomatik bir ara geçiş eğrisi hesaplar (Fanuc FS-1... p. 242). Bu işlem, standart Ters Yön Boşluğu Telafisi (Backlash Compensation) ile tam senkronize çalışır ve yön değişimlerinde parça yüzeyinde oluşan izleri (fatura veya kademe hatalarını) tamamen ortadan kaldırır (Fanuc FS-1... p. 242).
2. Teknik Parametre Sınırları ve Pulse Birimleri
FANUC 16i/18i/21i–Model B sistem mimarisinde hatve telafi verileri mikron seviyesindeki donanımsal darbe birimleriyle (detection units) parametre olarak saklanır (Fanuc FS-1... pp. 242, 249):
  • Ölçüm Noktası Kapasitesi: Standart çift yönlü hatve telafisinde 0 ila 1023 ve 3000 ila 4023 arasındaki kompanzasyon noktaları kullanılır (Fanuc FS-1... p. 242).
  • Genişletilmiş Nokta Desteği (Expanded Points): Bu gelişmiş fonksiyonda kompanzasyon noktası kapasitesi 0 ila 2559 ve 3000 ila 5559 aralığına kadar genişletilmiştir (Fanuc FS-1... p. 242). Bu sayede çok uzun stroklu (Örn: Gantry veya köprü tipi) tezgahlarda vidalı mil baştan sona çok daha sık aralıklarla kalibre edilebilir.
  • Kompanzasyon Değeri Sınırı (Offset Pulse): Her bir ölçüm noktası için girilebilecek düzeltme değeri darbe birimi cinsinden -7 ila +7 darbe arasındadır (Fanuc FS-1... p. 242).
  • Çarpan Katsayısı (Magnification): Girilen bu -7/+7 darbe değerleri, her eksen için ayrı ayrı tanımlanan 0 ila 100 katı aralığındaki çarpan katsayıları (magnification) ile çarpılarak nihai fiziksel düzeltme miktarına ulaştırılır (Fanuc FS-1... p. 242).
3. İnterpolasyon Tipi Hatve Telafisi ile Yumuşak Geçiş (Interpolation Type)
Standart hatve telafilerinde düzeltme darbeleri sadece tam kompanzasyon noktasının (compensation point) üzerine gelindiğinde taret veya tablaya anlık iletilir (Fanuc FS-1... p. 243). Bu durum çok yüksek hassasiyetli yüzey işlemelerinde mikro düzeyde sarsıntılara neden olabilir.
İnterpolasyon Tipi Hatve Telafisi (Interpolation Type Pitch Error Compensation) devreye alındığında ise, belirlenen iki ölçüm noktası arasındaki toplam düzeltme miktarı, mesafe boyunca bir ila birkaç darbe şeklinde kademeli olarak dağıtılarak verilir (Fanuc FS-1... p. 243). Eksen hareketi boyunca kompanzasyon işlemi zamana ve yola yayılarak yapıldığı için çok daha pürüzsüz ve akıcı bir yüzey kalitesi elde edilir (Fanuc FS-1... p. 243).
 
 
 
 CNC Tornalarda Poligon Tornalama (Polygonal Turning) Teknolojisi ve G50.2 / G51.2 Çevrim Mimarisi
CNC Torna (T Serisi) tezgahlarında altıgen somun, kare cıvata başı, anahtar ağzı veya frezeleme gerektiren çok köşeli profillerin, iş parçasını durdurmadan ve canlı takım hızıyla senkronize şekilde dönerek talaş kaldırılması sürecine Poligon Tornalama (Polygonal Turning) denir.
Bu teknik makalede, iş mili (Spindle) ile canlı takım eksenini (B Ekseni) donanımsal olarak birbirine kilitleyen G50.2 ve G51.2 komutlarının parametrik yapısını ve çalışma matematiğini eksiksiz ele alıyoruz.
1. Poligon Tornalama Fonksiyonunun Çalışma Teorisi
Poligon tornalamanın temel mantığı, dönmekte olan iş parçası (Ayna) ile yine dönmekte olan çok dişli kesici takımın (Poligon Aparatı) belirli bir matematiksel rotasyon oranında (rotation ratio) eşzamanlı dönmesidir.
Methods of shaping polygons on universal CNC lathes, a) plain ...
 
Methods of shaping polygons on universal CNC lathes, a) plain ...
ResearchGate
Simulation model of the polygonal turning process. | Download ...
 
Simulation model of the polygonal turning process. | Download ...
ResearchGate
12 Types of Turning Operations You Should Know
 
12 Types of Turning Operations You Should Know
CNC Machines
Polygon Turning - Now Also for Small Workpiece Diameters - MAS ...
 
Polygon Turning - Now Also for Small Workpiece Diameters - MAS ...
mas-tools.de
CNC lathes are capable of turning not only circles but also polygons.
 
CNC lathes are capable of turning not only circles but also polygons.
Smartlathe Machinery
Top 15 Essential CNC Turning Processes for You
 
Top 15 Essential CNC Turning Processes for You
WMTCNC
(PDF) Simulation of the polygonal turning process
 
(PDF) Simulation of the polygonal turning process
ResearchGate
The UNREAL World of POLYGONAL TURNING | Swiss Machining ...
 
The UNREAL World of POLYGONAL TURNING | Swiss Machining ...
YouTube
Polygon Turning on a Lathe
 
Polygon Turning on a Lathe
CMZ
This image shows an example of a CNC turning program using G70 ...
 
This image shows an example of a CNC turning program using G70 ...
Facebook
1.1. Takım Diş Sayısı ve Dönüş Oranı İlişkisi
Oluşturulacak çok köşeli geometrinin kare mi yoksa altıgen mi olacağı, aynanın devri ile takım ekseninin devri arasındaki orana ve kesici bıçak üzerindeki diş sayısına (number of tool teeth) bağlıdır:
  • Altıgen (Hexagon) Profil Örneği: İş parçasının (Ayna) dönüş hızının, canlı takımın (B Ekseni) dönüş hızına oranı 1 : 2 olarak ayarlanır. Kesici takım kafasına her biri 120° derece açıyla yerleştirilmiş 3 adet diş takılır. Bu senkronizasyon altında takım ve parça döndüğünde, parça üzerinde kusursuz bir altıgen somun/cıvata profili üretilir.
2. Polar Koordinat Telafisine (C-X) Kıyasla Avantaj ve Dezavantajları
Çok köşeli profiller normal şartlarda C ekseni ve X ekseninin interpolasyonu (Polar Koordinat İnterpolasyonu - G12.1) kullanılarak da işlenebilir. Ancak poligon tornalama yöntemi endüstride farklı bir amaca hizmet eder:
  • Hız Avantajı: Polar koordinat interpolasyonunda tezgah sürekli yön değiştiren X ve C hareketleri yüzünden yavaş ilerlemek zorundadır. Poligon tornalamada ise iki eksen de sürekli ve yüksek hızda döndüğü için işleme süresi çok daha kısadır.
  • Geometrik Hassasiyet Sınırı: Poligon tornalama yöntemi teorik olarak tam düz çizgilerden oluşan kusursuz bir geometrik poligon formu üretemez; köşelerde mikro düzeyde kavisler kalır. Bu yüzden bu yöntem yüksek hassasiyetli kalıplardan ziyade standart cıvata başları, somunlar ve anahtar ağzı açma operasyonları için endüstriyel bir standarttır.
3. G50.2 ve G51.2 Programlama Formatı ve Sözdizimi
Poligon tornalama operasyonunda canlı takım milinin dönüşü doğrudan CNC kontrol ekseni (B Ekseni) tarafından devralınır.
3.1. Poligon Tornalamayı Başlatma (G51.2)
Bu komut, iş mili devri (önceden S komutu ile belirlenen standart ayna devri) ile canlı takımın (B Ekseni) hızı arasında donanımsal bir senkronizasyon başlatır.
  • Sözdizimi Formatı:
    \(\text{G51.2\ P}\_\text{\ Q}\_;\)
  • Parametre Açıklamaları:
    • P: İş mili (Spindle / Ayna) dönüş çarpanı/oranı.
    • Q: Canlı takım (B Ekseni) dönüş çarpanı/oranı.
      (Örn: 1:2 oran için G51.2 P1 Q2; komutu girilir).
3.2. Poligon Tornalama Senkronizasyon İptali (G50.2)
İş mili ile canlı takım mili (B ekseni) arasındaki donanımsal kilit ve hız senkronizasyonu bu komutla tamamen iptal edilir ve eksenler bağımsız modlarına geri döner.

 

CNC Tezgahlarda Mekanik Hassasiyetin Zirvesi: Çift Yönlü Hatve Hatası Telafisi ve Kalibrasyon Algoritması
CNC işleme merkezlerinde ve torna tezgahlarında, vidalı mil (ball screw) hatvelerinde üretim toleranslarından veya zamanla oluşan mekanik aşınmalardan kaynaklanan boyutsal sapmalar meydana gelir (Fanuc FS-1... p. 19). Klasik depolanmış hatve hatası telafileri (stored pitch error compensation) hareket yönünü ayırt etmeksizin sabit bir değer uygularken (Fanuc FS-1... p. 243), FANUC Series 16i / 18i / 21i–Model B kontrol ünitelerinde yer alan Çift Yönlü Hatve Hatası Telafisi (Bi-directional Pitch Error Compensation), eksenin artı (+) ve eksi (-) hareket yönlerine göre ayrı ayrı dinamik düzeltme darbeleri gönderir (Fanuc FS-1... p. 19).
Bu teknik makalede, mekanik hat hatalarını ve ters yön boşluklarını (backlash) tamamen sıfırlayan bu ileri düzey hassasiyet kompanzasyonunun çalışma mekanizmasını ve parametrik sınırlarını inceliyoruz (Fanuc FS-1... p. 19).
1. Çift Yönlü Hatve Hatası Telafisinin Temel Mantığı
Standart depolanmış hatve telafisi (stored pitch error compensation), eksenin pozitif veya negatif yönde hareket etmesine bakmaksızın, belirlenmiş her bir ölçüm noktasına sabit bir düzeltme darbesi (offset pulse) gönderir (Fanuc FS-1... p. 243). Ancak fiziksel dünyada vidalı miller; sürtünme, ısıl genleşme ve mekanik yük altında ileri yön ile geri yönde farklı hata eğrileri sergiler.
Çift Yönlü Hatve Telafisi, eksenin artı (+) yönlü hareketleri ile eksi (-) yönlü hareketleri için tamamen bağımsız iki ayrı parametre tablosu kullanılmasına izin verir.
FANUC pitch error compensation principle and method
 
FANUC pitch error compensation principle and method
CNCmakers
Pitch Compensation - Techical news - News - Shandong Alles ...
 
Pitch Compensation - Techical news - News - Shandong Alles ...
Shandong Alles Energy Technology Co.,Ltd
(PDF) A Method of Pitch Error Compensation Based on HNC-818B ...
 
(PDF) A Method of Pitch Error Compensation Based on HNC-818B ...
ResearchGate
Pitch error compensation table (1) and backlash error compensation ...
 
Pitch error compensation table (1) and backlash error compensation ...
ResearchGate
A novel method of volumetric error compensation for aspherical ...
 
A novel method of volumetric error compensation for aspherical ...
Springer Nature
Flowchart of compensation strategy. | Download Scientific Diagram
 
Flowchart of compensation strategy. | Download Scientific Diagram
ResearchGate
A ball screw all-round error compensation technology based on ...
 
A ball screw all-round error compensation technology based on ...
Extrica
Fanuc Pitch Error Compensation Guide | PDF | Parameter ...
 
Fanuc Pitch Error Compensation Guide | PDF | Parameter ...
Scribd
Mechanism analysis and suppression for chatter and surface ...
 
Mechanism analysis and suppression for chatter and surface ...
Springer Nature
Pitch error compensation table (1) and backlash error compensation ...
 
Pitch error compensation table (1) and backlash error compensation ...
ResearchGate

1.1. Ters Yön Dönüşlerinde Otomatik Kompanzasyon (Backlash Korelasyonu)
Eksen hareket yönü pozitiften negatife (veya tam tersi) değiştiği anda, kontrol ünitesi çift yönlü hatve verilerini arka planda işleyerek otomatik bir ara geçiş eğrisi hesaplar. Bu işlem, standart Ters Yön Boşluğu Telafisi (Backlash Compensation) ile tam senkronize çalışır ve yön değişimlerinde parça yüzeyinde oluşan izleri (fatura veya kademe hatalarını) tamamen ortadan kaldırır (Fanuc FS-1... p. 19).
2. Teknik Parametre Sınırları ve Pulse Birimleri
FANUC 16i/18i/21i–Model B sistem mimarisinde hatve telafi verileri mikron seviyesindeki donanımsal darbe birimleriyle (detection units) parametre olarak saklanır:
  • Ölçüm Noktası Kapasitesi: Standart çift yönlü hatve telafisinde 0 ila 1023 ve 3000 ila 4023 arasındaki kompanzasyon noktaları kullanılır.
  • Genişletilmiş Nokta Desteği (Expanded Points): Bu gelişmiş fonksiyonda kompanzasyon noktası kapasitesi 0 ila 2559 ve 3000 ila 5559 aralığına kadar genişletilmiştir. Bu sayede çok uzun stroklu (Örn: Gantry veya köprü tipi) tezgahlarda vidalı mil baştan sona çok daha sık aralıklarla kalibre edilebilir.
  • Kompanzasyon Değeri Sınırı (Offset Pulse): Her bir ölçüm noktası için girilebilecek düzeltme değeri darbe birimi cinsinden -7 ila +7 darbe arasındadır.
  • Çarpan Katsayısı (Magnification): Girilen bu -7/+7 darbe değerleri, her eksen için ayrı ayrı tanımlanan 0 ila 100 katı aralığındaki çarpan katsayıları (magnification) ile çarpılarak nihai fiziksel düzeltme miktarına ulaştırılır.
3. İnterpolasyon Tipi Hatve Telafisi ile Yumuşak Geçiş (Interpolation Type)
Standart hatve telafilerinde düzeltme darbeleri sadece tam kompanzasyon noktasının (compensation point) üzerine gelindiğinde taret veya tablaya anlık iletilir (Fanuc FS-1... p. 243). Bu durum çok yüksek hassasiyetli yüzey işlemelerinde mikro düzeyde sarsıntılara neden olabilir.
İnterpolasyon Tipi Hatve Telafisi (Interpolation Type Pitch Error Compensation) devreye alındığında ise, belirlenen iki ölçüm noktası arasındaki toplam düzeltme miktarı, mesafe boyunca bir ila birkaç darbe şeklinde kademeli olarak dağıtılarak verilir (Fanuc FS-1... p. 243).
Pitch error compensation table (1) and backlash error compensation ...
 
Pitch error compensation table (1) and backlash error compensation ...
ResearchGate
FANUC pitch error compensation princi
 
FANUC pitch error compensation princi
CNCmakers
FANUC Pitch Error Compensation | Improve CNC Accuracy
 
FANUC Pitch Error Compensation | Improve CNC Accuracy
FANUC
FANUC Pitch Error Compensation | Improve CNC Accuracy
 
FANUC Pitch Error Compensation | Improve CNC Accuracy
FANUC
Fanuc Pitch Error Compensation Guide | PDF | Parameter ...
 
Fanuc Pitch Error Compensation Guide | PDF | Parameter ...
Scribd
the influence of geometric errors compensation of a cnc machine ...
 
the influence of geometric errors compensation of a cnc machine ...
ResearchGate
FANUC Bidirectional Pitch Error Compensation | PDF | Rotation ...
 
FANUC Bidirectional Pitch Error Compensation | PDF | Rotation ...
Scribd
Pitch Error Compensation Guide for S16/18 | PDF | Interval ...
 
Pitch Error Compensation Guide for S16/18 | PDF | Interval ...
Scribd
Pitch error compensation table (1) and backlash error compensation ...
 
Pitch error compensation table (1) and backlash error compensation ...
ResearchGate
Pitch Error Compensation Guide for S16/18 | PDF | Interval ...
 
Pitch Error Compensation Guide for S16/18 | PDF | Interval ...
Scribd

Eksen hareketi boyunca kompanzasyon işlemi zamana ve yola yayılarak yapıldığı için çok daha pürüzsüz ve akıcı bir yüzey kalitesi elde edilir (Fanuc FS-1... p. 243).
 
 
 CNC Tornalarda Poligon Tornalama (Polygonal Turning) Teknolojisi ve G50.2 / G51.2 Çevrim Mimarisi
CNC Torna (T Serisi) tezgahlarında altıgen somun, kare cıvata başı, anahtar ağzı veya frezeleme gerektiren çok köşeli profillerin, iş parçasını durdurmadan ve canlı takım hızıyla senkronize şekilde dönerek talaş kaldırılması sürecine Poligon Tornalama (Polygonal Turning) denir (Fanuc FS-1... pp. 308, 560).
Bu teknik makalede, iş mili (Spindle) ile canlı takım eksenini (B Ekseni) donanımsal olarak birbirine kilitleyen G50.2 ve G51.2 komutlarının parametrik yapısını ve çalışma matematiğini eksiksiz ele alıyoruz (Fanuc FS-1... p. 308).
1. Poligon Tornalama Fonksiyonunun Çalışma Teorisi
Poligon tornalamanın temel mantığı, dönmekte olan iş parçası (Ayna) ile yine dönmekte olan çok dişli kesici takımın (Poligon Aparatı) belirli bir matematiksel rotasyon oranında (rotation ratio) eşzamanlı dönmesidir (Fanuc FS-1... p. 308).
Simulation model of the polygonal turning process. | Download ...
 
Simulation model of the polygonal turning process. | Download ...
ResearchGate
Methods of shaping polygons on universal CNC lathes, a) plain ...
 
Methods of shaping polygons on universal CNC lathes, a) plain ...
ResearchGate
Top 15 Essential CNC Turning Processes for You
 
Top 15 Essential CNC Turning Processes for You
WMTCNC
(PDF) Simulation of the polygonal turning process
 
(PDF) Simulation of the polygonal turning process
ResearchGate
This image shows an example of a CNC turning program using G70 ...
 
This image shows an example of a CNC turning program using G70 ...
Facebook
CNC lathes are capable of turning not only circles but also polygons.
 
CNC lathes are capable of turning not only circles but also polygons.
Smartlathe Machinery
A CNC Turning Process Simulation for a Polygonal Shaft Using ...
 
 
12 Types of Turning Operations You Should Know
 
 
Methods of shaping polygons on universal CNC lathes, a) plain ...
 
 
What is CNC Turning: Basics, Processes, Machines, and Uses
 
 

1.1. Takım Diş Sayısı ve Dönüş Oranı İlişkisi
Oluşturulacak çok köşeli geometrinin kare mi yoksa altıgen mi olacağı, aynanın devri ile takım ekseninin devri arasındaki orana ve kesici bıçak üzerindeki diş sayısına (number of tool teeth) bağlıdır (Fanuc FS-1... p. 308):
  • Altıgen (Hexagon) Profil Örneği: İş parçasının (Ayna) dönüş hızının, canlı takımın (B Ekseni) dönüş hızına oranı 1 : 2 olarak ayarlanır (Fanuc FS-1... p. 308). Kesici takım kafasına her biri 120° derece açıyla yerleştirilmiş 3 adet diş takılır (Fanuc FS-1... p. 308). Bu senkronizasyon altında takım ve parça döndüğünde, parça üzerinde kusursuz bir altıgen somun/cıvata profili üretilir (Fanuc FS-1... p. 308).
2. Polar Koordinat Telafisine (C-X) Kıyasla Avantaj ve Dezavantajları
Çok köşeli profiller normal şartlarda C ekseni ve X ekseninin interpolasyonu (Polar Koordinat İnterpolasyonu - G12.1) kullanılarak da işlenebilir (Fanuc FS-1... p. 560). Ancak poligon tornalama yöntemi endüstride farklı bir amaca hizmet eder (Fanuc FS-1... p. 308):
  • Hız Avantajı: Polar koordinat interpolasyonunda tezgah sürekli yön değiştiren X ve C hareketleri yüzünden yavaş ilerlemek zorundadır. Poligon tornalamada ise iki eksen de sürekli ve yüksek hızda döndüğü için işleme süresi çok daha kısadır (Fanuc FS-1... p. 308).
  • Geometrik Hassasiyet Sınırı: Poligon tornalama yöntemi teorik olarak tam düz çizgilerden oluşan kusursuz bir geometrik poligon formu üretemez; köşelerde mikro düzeyde kavisler kalır (Fanuc FS-1... p. 308). Bu yüzden bu yöntem yüksek hassasiyetli kalıplardan ziyade standart cıvata başları, somunlar ve anahtar ağzı açma operasyonları için endüstriyel bir standarttır (Fanuc FS-1... p. 308).
3. G50.2 ve G51.2 Programlama Formatı ve Sözdizimi
Poligon tornalama operasyonunda canlı takım milinin dönüşü doğrudan CNC kontrol ekseni (B Ekseni) tarafından devralınır (Fanuc FS-1... p. 308).
3.1. Poligon Tornalamayı Başlatma (G51.2)
Bu komut, iş mili devri (önceden S komutu ile belirlenen standart ayna devri) ile canlı takımın (B Ekseni) hızı arasında donanımsal bir senkronizasyon başlatır (Fanuc FS-1... p. 308).
  • Sözdizimi Formatı:
    \(\text{G51.2\ P}\_\text{\ Q}\_;\)
  • Parametre Açıklamaları:
    • P: İş mili (Spindle / Ayna) dönüş çarpanı/oranı.
    • Q: Canlı takım (B Ekseni) dönüş çarpanı/oranı (Fanuc FS-1... p. 308).
      (Örn: 1:2 oran için G51.2 P1 Q2; komutu girilir).
3.2. Poligon Tornalama Senkronizasyon İptali (G50.2)
İş mili ile canlı takım mili (B ekseni) arasındaki donanımsal kilit ve hız senkronizasyonu bu komutla tamamen iptal edilir ve eksenler bağımsız modlarına geri döner (Fanuc FS-1... p. 308).

 

 

CNC Tezgahlarda Geometrik Hataların Sıfırlanması: Doğrusallık (Eksen Eğrilik) Telafisi (Straightness Compensation)
CNC tezgahlarında uzun süreli mekanik kullanımlara, montaj toleranslarına veya döküm gövde yapılarındaki mikro esnemelere bağlı olarak eksen kızaklarında paralellik ve doğrusallık hataları meydana gelebilir. Örneğin, X ekseni doğrusal bir hat boyunca hareket ederken, yatağın eğriliğinden ötürü takım Y veya Z ekseni yönünde istenmeyen mikro sapmalar yapabilir. FANUC Series 16i / 18i / 21i–Model B kontrol ünitelerinde yer alan Doğrusallık Telafisi (Straightness Compensation) fonksiyonu, bu eksensel eğrilikleri dinamik olarak kompanze ederek geometrik hassasiyeti kusursuz hale getirir.
1. Doğrusallık Telafisinin Çalışma Mekanizması ve Slope Telafisinden Farkı
Doğrusallık telafisinin temel algoritması, hatve hatası telafisi (pitch error compensation) noktaları arasından seçilen belirli referans konumlarına göre çalışır. Sistem, hareket eden ana eksenin konumuna bakarak, ona dik veya bağımlı olan diğer eksene anlık düzeltme darbeleri (offset pulses) gönderir.
Eğim (Slope) Telafisi ile Doğrusallık Telafisi Arasındaki Temel Fark:
  • Eğim (Slope) Telafisinde: Hareket eden eksenin kendisi telafi mekanizmasına tabi tutulur (Movement axis ve compensation axis aynıdır).
  • Doğrusallık (Straightness) Telafisinde: Hareket eden eksen (Movement Axis) ile telafi darbesinin uygulandığı eksen (Compensation Axis) tamamen birbirinden farklıdır. En yaygın parametrik senaryoda; takım X ekseni boyunca hareket ederken, kızaktaki eğrilikten ötürü oluşan sapmayı sıfırlamak için düzeltme darbeleri Y veya Z eksenine uygulanır.
2. Temsili Ölçüm Noktaları ve Matematiksel Hesaplama Altyapısı
Doğrusallık telafisi modunda, tıpkı eğim telafisinde olduğu gibi, hatve hatası telafisi için önceden tanımlanmış olan kalibrasyon noktaları arasından 4 adet temsili ana ölçüm noktası seçilir.
FANUC History & FANUC Compensation Functions
 
FANUC History & FANUC Compensation Functions
Fanuc CNC Retrofits
Flowchart of volumetric error compensation strategy. HTM ...
 
Flowchart of volumetric error compensation strategy. HTM ...
ResearchGate
Pitch error compensation table (1) and backlash error compensation ...
 
Pitch error compensation table (1) and backlash error compensation ...
ResearchGate
Definition of coordinate systems according to MDH notation: Fanuc ...
 
Definition of coordinate systems according to MDH notation: Fanuc ...
ResearchGate
Error compensation flowchart of EDNC: (a) Fanuc system and (b ...
 
Error compensation flowchart of EDNC: (a) Fanuc system and (b ...
ResearchGate
FANUC pitch error compensation princi
 
FANUC pitch error compensation princi
CNCmakers
Machining coordinate diagram of the five-axis CNC machine tool ...
 
Machining coordinate diagram of the five-axis CNC machine tool ...
ResearchGate
Series 16i/160i/160is/18i/180i/180is/20i/21i/210i/210is | Fanuc CNC
 
Series 16i/160i/160is/18i/180i/180is/20i/21i/210i/210is | Fanuc CNC
CNC Workshop & Operation Maintenance Manuals
Component errors of horizontal Z axis according to ISO 230-1 [81 ...
 
Component errors of horizontal Z axis according to ISO 230-1 [81 ...
ResearchGate
What Do You Know about Compensations in CNC Lathe Machining ...
 
What Do You Know about Compensations in CNC Lathe Machining ...
Meetyou Carbide Cutting Tool

Parametrik Değişkenlerin Açıklaması:
  • a, b, c, d (Hareket Ekseni Kompanzasyon Noktaları): Ana hareket ekseni (Örn: X Ekseni) üzerinde belirlenmiş olan 4 karakteristik referans konum koordinatıdır.
  • \(\varepsilon_1, \varepsilon_2, \varepsilon_3, \varepsilon_4\) (Telafi Ekseni Kompanzasyon Miktarları): Hareket ekseni sırasıyla a, b, c, d noktalarına ulaştığı anda, telafi eksenine (Örn: Y Ekseni) dik olarak uygulanacak olan mikron düzeyindeki donanımsal düzeltme miktarlarıdır.
Ara Noktaların Otomatik İnterpolasyonu:
Hareket ekseni bu temsili 4 ana noktanın arasında (örneğin b ile c noktaları arasında) seyrederken, Sayısal Kontrol (NC) çekirdeği arka planda doğrusal bir interpolasyon algoritması çalıştırır. Sistem, anlık konuma denk gelen telafi miktarını \(\varepsilon _{2}\) ve \(\varepsilon _{3}\) değerlerine göre oranlayarak hesaplar ve telafi eksenine sürekli, yumuşak bir eğri halinde yansıtır.
YAZI 2: Çift Aynalı (Çift Milli) CNC Tornalarda İleri Düzey Poligon Tornalama Teknolojisi (Polygonal Turning with Two Spindles)
Endüstriyel seri üretimde, parçaların hem ana aynada (Main Spindle) hem de karşı aynada (Sub Spindle) işlem görerek tezgahtan tamamen bitmiş olarak çıkması (Done-in-One) istenir. Standart poligon tornalama fonksiyonu tek bir ayna ile canlı takım milini senkronize ederken, FANUC Series 16i / 18i / 21i–Model B (T Serisi) kontrol ünitelerinde yer alan Çift Aynalı Tezgahlarda Poligon Tornalama (Polygonal Turning with Two Spindles) mimarisi, çok köşeli somun, cıvata başı ve anahtar ağzı açma operasyonlarını her iki iş milinde de kesintisiz yürütmeyi sağlar.
1. Çift Aynalı Sistemlerde Poligon Senkronizasyonunun Amacı
Çift aynalı poligon tornalama teknolojisi, tezgahın çoklu yol (multi-path) veya gelişmiş iş mili senkronizasyon yeteneklerini arkasına alır. Parça birinci aynada işlenirken poligon tornalama yapılabileceği gibi, parça karşı aynaya transfer edildikten sonra (veya transfer esnasında aynalar havada senkronize dönerken) arka yüzeydeki çok köşeli geometriler de canlı takım yardımıyla hızla üretilebilir.
Methods of shaping polygons on universal CNC lathes, a) plain ...
 
Methods of shaping polygons on universal CNC lathes, a) plain ...
ResearchGate
Simulation model of the polygonal turning process. | Download ...
 
Simulation model of the polygonal turning process. | Download ...
ResearchGate
12 Types of Turning Operations You Should Know
 
12 Types of Turning Operations You Should Know
CNC Machines
Polygon Turning - Now Also for Small Workpiece Diameters - MAS ...
 
Polygon Turning - Now Also for Small Workpiece Diameters - MAS ...
mas-tools.de
CNC lathes are capable of turning not only circles but also polygons.
 
CNC lathes are capable of turning not only circles but also polygons.
Smartlathe Machinery
Top 15 Essential CNC Turning Processes for You
 
Top 15 Essential CNC Turning Processes for You
WMTCNC
(PDF) Simulation of the polygonal turning process
 
(PDF) Simulation of the polygonal turning process
ResearchGate
The UNREAL World of POLYGONAL TURNING | Swiss Machining ...
 
The UNREAL World of POLYGONAL TURNING | Swiss Machining ...
YouTube
Polygon Turning on a Lathe
 
Polygon Turning on a Lathe
CMZ
This image shows an example of a CNC turning program using G70 ...
 
This image shows an example of a CNC turning program using G70 ...
Facebook

1.1. Cs Kontur Ekseni ve Rijit Senkronizasyon Altyapısı
Bu ileri düzey fonksiyonun hatasız çalışması için tezgah donanımında şu altyapıların kurulu olması gerekir:
  • 1. ve 2. İş Mili Sürücü Bağlantısı: Her iki aynanın da yüksek çözünürlüklü konum kodlayıcılara (position coder / detector) sahip olması şarttır.
  • Köle (Slave) Eksen Kontrolü: İkinci iş mili (Sub Spindle), poligon çevrimi başladığı anda birinci iş milinin veya canlı takım milinin (B Ekseni) kölesi (slave) olarak atanabilir. Böylece ayna devri ile kesici poligon kafasının dönüşü arasındaki matematiksel oran (\(1:2\), \(1:3\) vb.) parça karşı aynadayken de tam kilit altında korunur.
2. G51.2 ve G50.2 Çevrim Değişkenlerinin Çift Milli Yönetimi
Çift aynalı sistemlerde poligon fonksiyonu devreye alınırken, hangi iş milinin canlı takım mili (B Ekseni) ile kilitleneceği PMC sinyalleri veya program içi özel parametre seçimleri ile belirlenir.
  • G51.2 P_ Q_ ; (Senkronizasyon Başlatma): İş mili dönüş hızı (S komutu) ile B ekseninin hızı arasındaki rotasyon oranını kurar. Çift aynalı sistemlerde P adresi aktif olan aynanın (Ayna 1 veya Ayna 2) çarpanını, Q adresi ise poligon kafasının diş/devir çarpanını ifade eder.
  • G50.2 ; (Senkronizasyon İptali): Aktif olan iş mili ile B ekseni arasındaki donanımsal bağı kopararak eksenleri bağımsız kontrol modlarına (indeksleme veya standart tornalama devri) geri döndürür.
Bu yöntem, iş parçasını durdurup C ekseni üzerinden frezeleme yapmaya (Polar Koordinat İnterpolasyonu) kıyasla üretim süresini %80'e varan oranda kısaltır ve çift aynalı kombine tezgahlarda operasyon esnekliğini maksimuma çıkarır.
 
YAZI 1: 5 Eksen İşlemede Hassasiyetin Temeli: Takım Merkez Noktası Kontrolü (Tool Center Point Control - G43.4 / G43.5)
Çok eksenli (özellikle 5 eksenli) CNC işleme merkezlerinde, döner eksenlerin (Örn: B ve C eksenleri) hareketi esnasında takım ucu merkezinin parça üzerinde tam olarak programlanan doğrusal hat üzerinde kalması gerekir (Fanuc FS-1... p. 239). Standart bir takım boyu telafisinde döner eksen hareket ettiğinde takım ucu dairesel bir yay çizerken, FANUC Series 16i / 18i / 21i–Model B ünitesinde yer alan Takım Merkez Noktası Kontrolü (Tool Center Point Control - TCP), doğrusal eksenleri dinamik olarak hareket ettirerek takım ucunun yörüngesini kusursuz şekilde düz tutar (Fanuc FS-1... p. 239).
Bu teknik makalede, 5 eksen senkronize kalıpçılık ve havacılık imalatının anahtarı olan TCP fonksiyonunun çalışma teorisini, Tip 1 ve Tip 2 programlama formatlarını dökümantasyon verileriyle ele alıyoruz (Fanuc FS-1... pp. 239-240).
1. Tool Center Point Control (TCP) Çalışma Teorisi
5 eksenli bir makinede takım kafası veya tabla döndüğünde, takımın dönme merkezi (pivot noktası) doğrusal bir hat izlese bile, takımın uç noktası (tool tip center) dairesel hareketten ötürü sapma yapar (Fanuc FS-1... p. 239).
  • Standart Takım Boyu Telafisinde: Takım pivot noktasının izlediği yol doğrusaldır ancak takım ucu merkezi doğrusal olmayan dalgalı bir yol izler (Fanuc FS-1... p. 239).
  • Takım Merkez Noktası Kontrolünde (TCP): Takım ucu merkezinin izlediği yol tam olarak programlandığı gibi doğrusal (linear) kalır (Fanuc FS-1... p. 239). Sayısal Kontrol (NC) çekirdeği, döner eksenlerin dönüş açısal konumunu anlık hesaplayarak X, Y ve Z eksenlerine eşzamanlı kompanzasyon hareketleri yaptırır (Fanuc FS-1... p. 239).
FANUC 5-Axis Tool Center Point Control | PDF | Cartesian ...
 
FANUC 5-Axis Tool Center Point Control | PDF | Cartesian ...
Scribd
How to Define the Tool Center Point (TCP) on a Robot - Control.com
 
How to Define the Tool Center Point (TCP) on a Robot - Control.com
Control.com
FANUC 5-Axis Tool Center Point Control | PDF | Cartesian ...
 
FANUC 5-Axis Tool Center Point Control | PDF | Cartesian ...
Scribd
FANUC Tool Path Optimizer | Efficient CNC Machining Performance
 
FANUC Tool Path Optimizer | Efficient CNC Machining Performance
FANUC
kinematic parameters and frame assignments of Fanuc robot CR7iA ...
 
kinematic parameters and frame assignments of Fanuc robot CR7iA ...
ResearchGate
FANUC 5-Axis Tool Center Point Control | PDF | Cartesian ...
 
FANUC 5-Axis Tool Center Point Control | PDF | Cartesian ...
Scribd
An integrated method for compensating and correcting nonlinear ...
 
An integrated method for compensating and correcting nonlinear ...
Nature
How to Define the Tool Center Point (TCP) on a Robot - Control.com
 
How to Define the Tool Center Point (TCP) on a Robot - Control.com
Control.com
FANUC 5-Axis Tool Center Point Control | PDF | Cartesian ...
 
FANUC 5-Axis Tool Center Point Control | PDF | Cartesian ...
Scribd
An integrated method for compensating and correcting nonlinear ...
 
An integrated method for compensating and correcting nonlinear ...
Nature
KRİTİK NOT: Takım ucundan takım pivot noktasına kadar olan toplam fiziksel uzunluk; takım boyu telafi miktarı (Tool length compensation amount) ile takım tutucu ofset değerinin (Tool holder offset value) toplamına mutlak olarak eşit olmalıdır (Fanuc FS-1... p. 239).
2. Programlama Formatları ve Varyasyonlar (Tip 1 ve Tip 2)
Takım merkez noktası kontrolü, programlama metodolojisine göre iki farklı tipte sınıflandırılır ve yürütülür (Fanuc FS-1... p. 239):
2.1. Tip 1 - Döner Eksen Pozisyonu Belirterek Kontrol (G43.4)
Bu modda program satırlarında doğrudan döner eksenlerin hedef açısal konumları (B ve C pozisyonları) belirtilir (Fanuc FS-1... p. 239). Kontrol ünitesi, belirtilen döner eksen açılarından takımın uzaydaki yönelimini hesaplar ve 3 doğrusal ekseni hareket ettirerek takım ucu merkezini kontrol altında tutar (Fanuc FS-1... p. 239).
  • Sözdizimi Formatı:
    \(\text{G43.4\ H}\_;\)
    • H: Ofset tablosundaki takım boyu telafi numarası (Tool offset number) (Fanuc FS-1... p. 240).
2.2. Tip 2 - Takım Yönelim Vektörü Belirterek Kontrol (G43.5)
Bu modda döner eksen isimleri yerine doğrudan uzaydaki takım ekseni yönelim vektörleri (I, J, K) tanımlanır (Fanuc FS-1... p. 239). Kontrol ünitesi, takımın belirtilen I, J, K yönünde durması için 2 döner ekseni ve 3 doğrusal ekseni aynı anda kombine olarak kumanda eder (Fanuc FS-1... p. 239).
  • Sözdizimi Formatı:
    \(\text{G43.5\ I}\_\text{\ J}\_\text{\ K}\_\text{\ H}\_\text{\ Q}\_;\)
    • I, J, K: Takım ekseni yönelim vektör koordinatları (Fanuc FS-1... p. 240).
    • H: Takım telafi numarası (Fanuc FS-1... p. 240).
    • Q: Takım eğim/eğiklik açısı (Derece cinsinden) (Fanuc FS-1... p. 240).
2.3. TCP İptal Komutu
  • Format: G49 ; komutu ile takım merkez noktası kontrol modu tamamen devredışı bırakılır (Fanuc FS-1... p. 240).
YAZI 2: 5 Eksen Kompanzasyon Teknolojisi: Üç Boyutlu Takım Yarıçap Telafisi (Three-Dimensional Cutter Compensation)
3 eksenli standart işlemede takım yarıçap telafileri (G41/G42) yalnızca önceden seçilen sabit iki boyutlu düzlemlerde (G17: XY, G18: ZX, G19: YZ) hesaplama yapabilir (Fanuc FS-1... p. 219). Ancak takım ekseninin dönme eksenleri (B ve C eksenleri) vasıtasıyla sürekli yön değiştirdiği 5 eksenli yüzey işlemede, telafi vektörünün de uzayda anlık olarak güncellenmesi gerekir. FANUC Series 16i / 18i / 21i–Model B sisteminde yer alan Üç Boyutlu Takım Yarıçap Telafisi (Three-dimensional Cutter Compensation), dönme eksenlerinin anlık konumlarından bir takım vektörü hesaplayarak, bu vektöre dik olan sanal telafi düzleminde hassas yarıçap ötelemesi gerçekleştirir.
1. Üç Boyutlu Takım Yarıçap Telafisinin Çalışma İlkesi
Sistem, döner eksenlerin anlık konumsal açılarından faydalanarak uzayda bir Takım Vektörü (Tool Vector) tanımlar. Ardından, bu takım vektörüne tam olarak dik (perpendicular) olan sanal bir Telafi Düzlemi (Compensation Plane) oluşturur. Kesici yarıçap telafi miktarı, bu sanal düzlem üzerinde parça profiline dik bir vektör olarak hesaplanır ve takım yörüngesine yansıtılır.
İşleme stratejisine göre iki farklı üç boyutlu telafi tipi mevcuttur:
  1. Tool Side Compensation (Takım Yan Yüzey Telafisi): Takım yön vektörüne dik olan telafi düzlemi üzerinde üç boyutlu yarıçap kompanzasyonu yapar. Özellikle 5 eksen profil ve duvar işlemede (flank milling) tercih edilir.
  2. Leading Edge Compensation (Ön Kesici Kenar Telafisi): Takımın uç kısmındaki kesme noktasına göre uzaysal telafi hesaplar. Kalıp yüzeylerinin küresel veya radyüslü takımlarla taranmasında kullanılır.
Fanuc-3D Cutter Radius Compensation
 
Fanuc-3D Cutter Radius Compensation
LinkedIn
3-dimensional cutter compensation Additional Manual Page 1 of 39 ...
 
3-dimensional cutter compensation Additional Manual Page 1 of 39 ...
CNC Workshop & Operation Maintenance Manuals
How to control Left or Right 3D cutter compensation (Fanuc) - ICAM ...
 
How to control Left or Right 3D cutter compensation (Fanuc) - ICAM ...
ICAM Technologies
How to adjust cutter compensation on Fanuc CNC
 
How to adjust cutter compensation on Fanuc CNC
Facebook
How to control Left or Right 3D cutter compensation (Fanuc) - ICAM ...
 
How to control Left or Right 3D cutter compensation (Fanuc) - ICAM ...
ICAM Technologies
FANUC 5-Axis Tool Compensation Guide | PDF | Acceleration ...
 
FANUC 5-Axis Tool Compensation Guide | PDF | Acceleration ...
Scribd
Tool nose radius compensation direction on a CNC Lathe. Full ...
 
Tool nose radius compensation direction on a CNC Lathe. Full ...
Facebook
FANUC G68.2 and G53.1 Commands Guide | PDF | Cartesian ...
 
FANUC G68.2 and G53.1 Commands Guide | PDF | Cartesian ...
Scribd
FANUC G68.2 and G53.1 Commands Guide | PDF | Cartesian ...
 
FANUC G68.2 and G53.1 Commands Guide | PDF | Cartesian ...
Scribd
You can switch between G41 and G42 directly without using G40 in ...
 
You can switch between G41 and G42 directly without using G40 in ...
Facebook
2. Programlama Formatı ve Sentaks Kısıtlamaları
Üç boyutlu yarıçap telafisi program içinde özel G kodları ile başlatılır ve yönetilir:
  • Format Yapısı:
    \(\text{G41.2\ D}\_;\quad \text{(Üç Boyutlu Sol Yön Yarıçap Telafisi)}\)
    \(\text{G42.2\ D}\_;\quad \text{(Üç Boyutlu Sağ Yön Yarıçap Telafisi)}\)
    \(\text{G40};\quad \quad \quad \text{(Üç Boyutlu Telafi İptali)}\)
    (D adresi, ofset tablosundaki kesici yarıçap değer numarasıdır).
⚠️ Önemli Başlangıç (Start-up) ve İptal (Cancel) Kısıtlaması (Type C):
Sistemin parametrik konfigürasyonunda telafi başlangıç ve iptal operasyonları için "Type C" yapısı seçilmişse, telafinin aktif edildiği G41.2 veya G42.2 bloklarının yazıldığı NC satırında kesinlikle X_, Y_, Z_ gibi herhangi bir eksenel hareket komutu (move command) belirtilmemelidir. Telafi kodu tek başına okunmalı, eksen hareketleri bir sonraki bloktan itibaren başlatılmalıdır.
 
 

Paylaş:

WhatsApp

İlgili Yazılar

Benzer içerikleri keşfedin

FANUC 0i Mate-TB CNC Torna Eksiksiz Operatör Kılavuzu

14 Eyl 2026

FANUC 0i-MC & 0i Mate-TB Eksiksiz Teknik Operatör Kılavuzu

14 Eyl 2026

CNC Bakımında Sıfır Arıza Kılavuzu: Detaylı Periyodik Bakım Adımları

14 Eyl 2026

Ürünler
Menü
Ara
Favoriler
0
Sepet
Favoriler Hesap Sepet
+90 (232) 469 43 50
WhatsApp'tan bize yazın